سایر
لیلا عسگری؛ غلام رضا معمارزاده طهران؛ سید مهدی الوانی؛ ابوالفضل کاظمی
چکیده
این پژوهش یک مرور حیطهای ترکیبی همراه با تحلیل کتابسنجی را برای ترسیم ساختار مفهومی، روندهای موضوعی و خلأهای پژوهشی حوزه سرمایه فکری ارائه میدهد. با جستجو و غربالگری در پایگاه اسکوپوس، از میان ۶۵۶۸ سند اولیه پس از حذف ۸۳۷ مورد تکراری و اعمال معیارهای ورود، در نهایت ۱۰۹ مقاله داوریشده برای تحلیل انتخاب شد؛ دادهها بهصورت ...
بیشتر
این پژوهش یک مرور حیطهای ترکیبی همراه با تحلیل کتابسنجی را برای ترسیم ساختار مفهومی، روندهای موضوعی و خلأهای پژوهشی حوزه سرمایه فکری ارائه میدهد. با جستجو و غربالگری در پایگاه اسکوپوس، از میان ۶۵۶۸ سند اولیه پس از حذف ۸۳۷ مورد تکراری و اعمال معیارهای ورود، در نهایت ۱۰۹ مقاله داوریشده برای تحلیل انتخاب شد؛ دادهها بهصورت توصیفی، خوشهبندی مفهومی (با VOSviewer) و تحلیل محتوایی مورد بررسی قرار گرفت. پژوهش نشان میدهد ادبیات سرمایه فکری طی پنج مرحله تاریخی تکامل یافته است: از بنیانگذاری نظری و تعریف سازه تا تمرکز بر سنجش و گزارشدهی، کاربرد مدیریتی، گسترش به اکوسیستمهای منطقهای/ملی و نهایتاً پیوند با نوآوری، دیجیتالیسازی، کارآفرینی و پایداری. تحلیل کتابسنجی ۱۳ خوشه موضوعی را آشکار ساخت (از جمله: اندازهگیری و گزارشدهی، سرمایه انسانی، نوآوری، دیجیتالیسازی، سرمایه فکری سبز و سرمایه فکری ملی/منطقهای)، و نشان داد که سرمایه انسانی همچنان نقش محوری دارد، در حالی که مسائل نوظهوری مانند هوش مصنوعی، دادههای بزرگ، امنیت سایبری و افشای داراییهای نامشهود، جهتگیریهای پژوهشی آینده را شکل میدهند. بر پایه این یافتهها پیشنهاد میشود که پژوهشهای آتی بر توسعه چارچوبهای یکپارچه سنجش (سطوح سازمانی تا ملی)، مطالعات طولی برای پیجویی تأثیرات راهبردی، و بررسی سازوکارهای میانرشتهای سرمایه فکری در خلق ارزش اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی متمرکز شوند. یافتهها برای پژوهشگران، سیاستگذاران و مدیران که به بهرهبرداری راهبردی از داراییهای نامشهود میاندیشند، نقشه راهی روشن فراهم میآورد.
