آسیب شناسی
پانته آ غفاری؛ سید مهدی الوانی؛ امیرحسام عربی
چکیده
در عصر تحولات دیجیتال و پیچیدگی فزاینده مسائل اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی، بهره‌گیری از هوش مصنوعی در خط‌مشی‌گذاری عمومی به‌ضرورتی راهبردی تبدیل شده است. این پژوهش با هدف تحلیل نقش هوش مصنوعی در فراگرد خط‌مشی‌گذاری و ارائه چارچوبی بومی برای استفاده از هوش مصنوعی در نظام تصمیم‌سازی ایران طراحی شده است. روش تحقیق این مطالعه ...
بیشتر
در عصر تحولات دیجیتال و پیچیدگی فزاینده مسائل اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی، بهره‌گیری از هوش مصنوعی در خط‌مشی‌گذاری عمومی به‌ضرورتی راهبردی تبدیل شده است. این پژوهش با هدف تحلیل نقش هوش مصنوعی در فراگرد خط‌مشی‌گذاری و ارائه چارچوبی بومی برای استفاده از هوش مصنوعی در نظام تصمیم‌سازی ایران طراحی شده است. روش تحقیق این مطالعه مرور نظام‌مند با بهره‌گیری از استاندارد پریزما و تحلیل تطبیقی تجارب کشورهای پیشرو نظیر کانادا، استونی و سنگاپور است. در این پژوهش، از پایگاه‌های علمی معتبر در بازه زمانی 2010 تا 2024 تعداد 632 مقاله در جستجوی اولیه شناسایی شد که پس از اعمال معیارهای ورود و خروج، 28 مقاله علمی معتبر مورد تحلیل عمیق قرار گرفت. روش تجزیه و تحلیل داده‌ها تحلیل محتوای کیفی و تحلیل تم مقالات منتخب بود. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که هوش مصنوعی در همه مراحل خط‌مشی‌گذاری شامل شناسایی مسائل، تحلیل خط‌مشی‌ها، طراحی راهکارها، اجرای اثربخش و ارزیابی بهبود مستمر نقش کلیدی ایفا می‌کند. مهم‌ترین کارکردهای هوش مصنوعی پردازش داده‌های کلان، یادگیری‌ماشین، شناسایی الگوهای پنهان، پیش‌بینی پیامدها و تحلیل شبکه‌های اجتماعی می‌باشد. با این حال، چالش‌هایی نظیر سوگیری الگوریتمی، عدم شفافیت مدل‌ها و تهدیدهای حریم خصوصی همچنان پابرجاست. مقاله چارچوبی بومی سه‌لایه متناسب با اقتضائات ایران پیشنهاد می‌دهد که ضمن تقویت شفافیت، پاسخگویی و کارآمدی، زمینه را برای توسعه حکمرانی داده‌محور و هوشمند فراهم می‌سازد.
