تحلیلی بر عوامل مؤثر بر خط‌مشی‌پژوهی مبتنی بر رویکرد مدل‌سازی ساختاری تفسیر (مطالعه موردی قوّه مقنّنه)

نوع مقاله : اکتشافی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت دولتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

2 استادیار، گروه مدیریت دولتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه مدیریت دولتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

10.30473/ipom.2021.53801.4127

چکیده

خط‌مشی‌پژوهی به عنوان یکی از اساسی‌ترین مراحل خط‌مشی‌گذاری از اهمیت زیادی در نزدیک کردن عمل خط‌مشی‌گذاران به دانش رشته خط‌مشی‌گذاری برخوردار است. خط‌مشی‌پژوهی فرآیند انجام پژوهش در باب مسئله اجتماعی به منظور ارائه توصیه‌های علمی به خط‌مشی‌گذاران است. پژوهش حاضر با هدف دست‌یابی به عوامل مؤثر بر خط‌مشی‌پژوهی در قوةمقننه ایران انجام شده است. طبعاً با توجه به آنکه بازوی خط‌مشی‌پژوهی قوه مقنّنه، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی است، داده‌های پژوهش از خبرگان، کارشناسان و مدیران این نهاد گردآوری شده است. در این راستا و با تلفیق دو روش تحلیل مضمون مبتنی بر مصاحبه با خبرگان و مدل‌سازی ساختاری تفسیری (ISM) تلاش شده است تا عوامل تأثیرگذار بر خط‌مشی‌پژوهی قوه مقنّنه شناسایی و سپس سطح‌بندی گردند. یافته‌های پژوهش بیانگر یک مدل چهارسطحی است. سطح اول مدل شامل مضامین «گروه‌های ذی‌نفع بانفوذ»،‌ «ایراد در آیین‌نامه داخلی مجلس شورای اسلامی»، سطح دوم شامل مضمون «ابهام در اولویت‌دهی به طرح یا لایحه»، سطح سوم شامل مضامین «منفعت‌گرایی برخی نمایندگان» و «سلایق سیاسی نمایندگان» و نهایتاً سطح چهارم شامل مضامین مختلفی نظیر «رویکرد دانای کلّ نمایندگان» و «تفاوت در نوع دیدگاه مرکز پژوهش‌ها دولت و مجلس» است.

کلیدواژه‌ها


Aflatoon (1957). Jomhour. Translated by Rohani, F., Tehran: Entesharate Elmi Va Farhangi. (In Persian)
Amiri Farah­abadi, J., Abolghasemi, M., & Ghahremani, M., (2017). "Pathology of the policy research process in the higher education system of Iran". Motaleate Miyan Reshtei Daneshe Rahbordi, 32(4), 139-171. (In Persian)
Anthes, C. Q. (2007). An exploratory study of how policy research is used in the policy process by policymaker staff and public administrators, Doctoral dissertation, University of Colorado.
Arastoo (2003). Siasat, Translated by Enayat, H., Tehran: Entesharate Elmi- Farhangi. (In Persian)
Azar, A., & Khosrovani, F., (2020). Soft operation research, Tehran: Entesharate Sazmane Modiriate Sanati. (In Persian)
Birkland, T., (2001). An introduction to the policy process, New York: Routledge press.
Bolanos, R., (2005). "Using interpretive structural modeling in strategic decision-making groups". Management Decision, 43(6), 877-895.
Boyatzis, R. (1998). Transforming qualitative information: thematic analysis and code development, New York: Sage.
Brannen, J., & Moss, G., (2012). "Critical Issues in Designing Mixed Methods Policy Research". American Behavioral Scientist, 56(6), 789-801.
Braun, V., & Clarke V., (2006). "Using thematic analysis in psychology". Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101.
Burch, P., & Heinrich, C., (2016). Mixed methods for policy research and program evaluation, CA: Sage Publication.
Document of Islamic- Iranian model of progress (2012). Tehran: Markaze Olgoye Eslami Irani Pishraft. (In Persian)
Gholipour, R., Alipour, A., & Moadi Roudsari, M. (2016). "Designing a model for evaluating policy research." Faslname Majlis & Rahbord, 22 (82), 267- 295. (In Persian)
Gholipour, R., Poursaeid, B., Hamidzadeh, A., & Amiri, A., (2011). "Studying the Effect of Policy Research in Policy Making Area". Modirate Dolati, 2 (4), 127-144. (In Persian)
Javdani, H., (2014). Policy research as a missing layer in the decision-making and policy-making process of the educational system of Iran, Tehran: Moasese Amoozesh va Pajouhesh Modiriat va Barnamerizi. (In Persian)
Katouzian, N., (2000). A step towards justice, Tehran: Entesharate Daneshkade Hoghough & Oloume Siasi Daneshgahe Tehran. (In Persian)
Katouzian, N., (2007). Philosophy of Law, Tehran: Sherkate Sahami Enteshar. (In Persian)
Khastar, H., (2010). "A method for calculating the reliability of the coding step in research interviews". Ravesh Shenasi Oloume Ensani, 58(2), 174-161. (In Persian)
Kim, H., (2018). "Horizon scanning in policy research database with a probabilistic topic model". Technological Forecasting and Social Change, 146(2), 588-594.
Lindblom, C., & Cohen, C. (1979). Usable Knowledge: Social Science and Problem Solving, New Haven, CT: Yale University Press.
Majerzak, A., (2014). Research and policy making, Translated by  Nayebi, H., Tehran: Nashre Ney. (In Persian)
Rayan, G., & Bernard, H., (2003). "Techniques to Identify Themes". Field Methods, 15(1), 85-109.
Raymond, J., (2011). "Evaluating Capacity Building for Policy Research Organizations". American Journal of Evaluation, 32(1), 50-69.
Schuller, T., (2005). "Constructing International Policy Research: the role of CERI/OECD". European Educational Research Journal, 4(3), 170-180.
Shahae, B., & Danayifard, H., (2017). "An Analysis of the Study of Public Policy Process in Iran". Pajouheshhaye Modiriate Manabe Sazmani, 6 (1), 133- 166. (In Persian)
Tizro, A., (2020). Designing agile supply chain model based on ISM, Resale Doktori Modiriyate Sanati, Tehran: Daneshgahe Tarbiyate Modares. (In Persian)
Yavari, V., (2013).Tarahi modele mafhoumie modirate amalkarde sazmani baraye sazmane oghaf va omoure kheiriye, Resale Doktori Modirate Dolati, Tehran: Daneshgahe Allameh Tabatabayi. (In Persian)
Yoon, D., (2018). "The policy research of preliminary feasibility study for the government R&D innovation strategy". International Journal of Engineering Business Management, 10(1), 1-11.