طراحی و تبیین الگوی راهبردی کنترل استراتژیک با رویکرد خود کنترلی بر مبنای نظریه‌پردازی داده‌بنیاد

نوع مقاله : اکتشافی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

2 استاد گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

4 استادیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

10.30473/ipom.2019.42938.3370

چکیده

امروزه رقابت در فضای کسب‌وکارهای مختلف مستلزم مواجهه با فرصت‌ها و چالش‌های فروانی است. ازاین‌رو، ضروری است تا مدیران به‌منظور پیش‌بینی و هدایت راهبردی اثربخش سازمان‌های خود، همچنین کنترل و پاسخگویی به -موقع در واکنش به تحرکات رقبا و تحولات محیطی، از نوعی الگوی کنترل -استراتژیک استفاده نمایند که علاوه‌بر ضمانت حفظ حیات و بقای سازمان و تحقق اهداف سازمان، کنترل را به امری مستمر، درونی و جاری در سازمان تبدیل نماید. بنابراین؛ پژوهش حاضر با بهره‌گیری از شیوة پژوهشی کیفی و روش داده بنیاد به تبیین الگوی کنترل استراتژیک با رویکرد خودکنترلی پرداخته است. در این پژوهش نمونه‌گیری به روش‌های هدفمند، نظری و گلوله برفی انجام شده، ابزار گردآوری داده‌ها در این پژوهش، مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته و شیوة تجزیه و تحلیل آن با استفاده از مدل پارادیمی داده بنیاد انجام شده است. نتایج حاصله مؤید آن -است که مقولة اصلی «پیاده‌سازی کنترل استراتژیک در سازمان و نگاهی -درونی به کنترل استراتژیک» است که با توجه به عوامل علّی، عوامل زمینه‌ای و عوامل مداخله‌گر شکل گرفته است و از طریق راهبردها، به دودسته پیامد اصلی شامل پیامدهای سازمانی و پیامدهای فردی منجر می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


آقا پیروز، علی؛ خدمتی، ابوطالب؛ شفیعی، عباس و بهشتی‌نژاد، سید محمود (1392). مدیریت در اسلام. قم: پژوهشکده حوزه و دانشگاه.
ابطحی، سید حسین و خیراندیش، مهدی (1388). «نگرشی ارزشی از مفهوم خودکنترلی در سازمان». کیهان فرهنگی، 26(276/277)، 277-138.
استراوس، آنسلم؛ جولیت، کوربین (2008). اصول روش تحقیق کیفی نظریه مبنایی:رویه‌ها و شیوه‌ها. ترجمه بیوک محمدی، تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
اﻋﺮاﺑﻲ، سید محمد (1387)، ﻛﻨﺘـﺮل اﺳـﺘﺮاﺗﮋﻳﻚ، داﻧﺸـﻜﺪه ﺣﺴـﺎﺑﺪاری و ﻣـﺪﻳﺮﻳﺖ، داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻼﻣﻪ ﻃﺒﺎﻃﺒﺎﻳﻲ.
امینی، محمدتقی؛ اکبری، مهدی و خباز، صمد (1393). کنترل استراتژیک (تعاریف، نظریات، مدل‌ها). تهران: نشر پایگاه دانش.
ایران‌نژاد پاریزی، مهدی (1378). روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی. تهران: مؤسسه تحقیقات و آموزش مدیریت.
رحمان سرشت، حسین و جبارزاده کرباسی، بهرام (1396). «اثر هوشمندی کاری بر کنترل و اقدامات راهبردی در صنعت بیمه». پژوهش‌های مدیریت راهبردی، 23(67)، 37-13.
حاجی‌پور، بهمن؛ عزیزی، شهریار؛ قره­چه، منیژه و محمدی، مصطفی (1396). «الگوی مبنایی تخصیص بهینه منابع بازاریابی: رویکرد داده‌بنیاد». پژوهش‌های مدیریت منابع سازمانی،­ 7 (3)، 74-59.
خاشعی، وحید (1393). «کاوشی بر مختصات مدل کنترل استراتژیک چشم‌انداز نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور». تحقیقات اطلاع‌رسانی و کتابخانه‌های عمومی، 20(76)، 31-51.
خاکی، غلامرضا (1377). آشنایی مدیریت بهره‌وری (با تجزیه و تحلیل آن در سازمان). تهران: کانون فرهنگی انتشاراتی سایهنما.
دادﮔﺮان، ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ (1384). «اﻧﻀﺒﺎط و وﺟﺪان ﮐـﺎری در ﺟﺎﻣﻌـﻪ ﮐـﺎرﮔﺮی». ﻣﺠﻠﻪ ﮐﺎر و ﺟﺎﻣﻌﻪ، 66، 61-48.
دانایی‌فرد، حسن (1386). «پارادایم‌های رقیب در علم سازمان و مدیریت: رویکرد تطبیقی به هستی‌شناسی، شناخت‌شناسی و روش‌شناسی». دانشور رفتار، 14(26)، 104-89.
دانایی‌فرد، حسن؛ اسلامی، آذر (1390). کاربرد استراتژِی پژوهشی نظریة داده‌بنیاد در عمل (ساخت نظریة بی‌تفاوتی سازمانی). تهران: نشر دانشگاه امام صادق (ع).
دانایی‌فرد، حسن؛ الوانی، سید مهدی و آذر، عادل (1390). روش‌شناسی پژوهش کمی در مدیریت: رویکردی جامع. تهران: انتشارات صفار – اشراقی.
دنهارت، رابرت بی (1380). تئوری سازمان دولتی. (ترجمه سید مهدی الوانی و حسن دانایی‌فرد)، تهران: انتشار صفار.
رسول، جان و پلانوکلارک، ویکی (2007). روش‌های پژوهش ترکیبی. ترجمه علیرضا کیامنش، جاوید سرایی (1394). تهران: نشر آبیژ. رابینز، استیون (1397). مبانی رفتار سازمانی. (ترجمه علی پارساییان و سید محمد اعرابی)، تهران: دفتر پژوهش­های فرهنگی.
رضاییان، علی (1387). مبانی سازمان و مدیریت. تهران: نشر سمت.
سجادی، سید علی (1385). «خودکنترلی در نظام کنترل و نظارت اسلامی». فصلنامه معارف اسلامی و حقوق، 23، 16-3.
سنجقی، محمدابراهیم؛ اخوان، پیمان و اجاقی، حامد (1392). «طراحی مدل تعاملی گونه‌های فرهنگ‌سازمانی و فرایندهای مدیریت دانش». فصلنامه پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، 5(17)، 42-23.
عباس‌زاده، محمد (1391). «تأملی بر اعتبار و پایایی در تحقیقات کیفی». فصلنامه جامعه‌شناسی کاربردی، 23(45)، 140-123.
علی‌احمدی، علیرضا و مولایی، کاظمی (1383). نقش ارزش‌های اسلامی در فرایند نظارت و کنترل. تهران: نشر تولید دانش.
علوی، سید علی و اعتصامی، سید کاظم (1388). «بررسی عوامل مؤثر بر انگیزۀ توفیق طلبی از دیدگاه آموزه‌های دینی». فصلنامه اندیشه مدیریت، 3(2)، 100-75.
گوشل، سومانترا. لارنج، پیتر. اسکات‌مورتن، مایکل. کنترل استراتژیک (1390). (ترجمۀ سید محمد اعرابی و محمد حکاک)، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
هرگنهان، بی. آر والسون، متیو اچ (2006). مقدمه‌ای بر نظریه‌های یادگیری. ترجمه علی‌اکبر سیف (1389)، تهران: نشر دوران.
Bryman, A. (1998). Quantity and quality in social research. London: Routledge.
Callaway, S. K. & Jagani, S. B. (2015). “The impact of banks’entrepreneurial orientation on strategic control systems”. American Journalof Business, 30(1), 49-71.
Creswell, J. W. (2009). Research Design:Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches. Thousands Oaks, CA: Sage.
Dess, Gergory G., Lumpkin, G.T. & Taylor, Marilyn L. (2004). Strategic management: Text and case. Mc Graw- Hill/Iewin. Boston, Mass; London: McGraw-Hill/​Irwin, c2004.
Duckworth, A. L., Gendler, T. S., & Gross, J. J. (2016). “Situational strategies for self- control. Perspect”. Psychol. Sci. 11, 35–55. doi: 10.1177/1745691615623247.
Ent, M. R., Baumeister, R. F., and Tice, D. M. (2015). Trait self-control and the avoidance of temptation. Pers. Individ. Dif. 74, 12–15. doi: 10.1016/j.paid.2014.09.031.
Galla, B. M., and Duckworth, A. L. (2015). More than resisting temptation: beneficial habits mediate the relationship between self-control and positive life J. Pers. Soc. Psychol. 109, 508–525.
Gillebaart, M. & De Ridder, D. (2017). Positioning self-control in a dual-systems framework. in Routledge International Handbook of Self-Control in Health and Well-Being, eds D. T. D. De Ridder, M. A. Adriaanse, and K. Fujita (New York, NY: Routledge), 35-46.
Gillebaart, Marleen (2018).The ‘Operational’ Definition of Self-Control. Front. Psychol. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.01231.
Herdova, M. (2017). Self-control and mechanisms of behavior: Why self-control is not a natural mental kind. Philosophical Psychology, 30(6), 731-762.‏
Hall.Sitkin, S. Cardinal, L. & Bijlsma-Frankema, K. (Eds)(2010).”Organizationalcontrol”. Cambridge University Press, 216-223.
Khan, R. A. & Nazir, S. (2016). “The Influence of Formal and Informal Control on the Performance of IT Projects in Pakistan”. ASBBS Proceedings, 23(1), 299.
Kreutzer, M. Walter, J. & Cardinal, L. B. (2015). “Organizational control as antidote to politics in the pursuit of strategic initiatives”. StrategicManagement Journal, 36(9), 1317-1337.
Malmi, T. & Brown, D. A. (2008). “Management control systems as apackage-Opportunities, challenges and research directions”. Managementaccounting research, 19(4), 287-300.
Musarra, G. Robson, M. J. & Katsikeas, C. S. (2016). “The influence of desire for control on monitoring decisions and performance outcomes in strategic alliances”. Industrial Marketing Management, 55, 10-21.
Pearco J. A. & Robinson, P. S. (2007). “Strategic management, strategic formulation and Implementation. Homewood III Rwin Publishing, 1(1), 62-71.
Simons, R. (1995). “Control in an Age of Empowerment”. Harvard Business Review, 73(2), 80-8.
Stoner, J. A. (1983). Management.NG, Prentic. Englewood­ Cliffs,N.J Prentice-Hall. https://trove.nla.gov.au/work/11449677.
 Thomas, L. & Ambrosini, V. (2015). “Materializing strategy: the role of comprehensiveness and management controls in strategy formation in volatile environments”. British Journal of Management, 26(S1), S105-S124.