نوع مقاله : اکتشافی

نویسندگان

• محمد حکاک ¹
• فائزه حسنوند ²
• مهدی کرایی ²
• مهدی فتحی ²

¹ گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

² گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

چکیده

در سازمان‌های دولتی ایران، تمایل پنهانی به پیشرفت و کسب قدرت وجود دارد که به دلیل ساختارهای بوروکراتیک، ملاحظات سیاسی و فرهنگ احتیاطی، به شکل آشکاری نشان داده نمی‌شود. لذا پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل جاه‌طلبی خاموش در سازمان‌های دولتی با رویکرد داده بنیاد انجام پذیرفت. پژوهش حاضر برحسب هدف کاربردی، بر اساس شیوة گردآوری داده‌ها توصیفی از نوع پیمایشی و بر مبنای ماهیت داده‌ها پژوهشی کیفی از نوع داده بنیاد به شمار می‌رود. این پژوهش کیفی با انجام مصاحبه‌های عمیق نیمه ساختارمند با 12 نفر از مدیران ارشد و میانی سازمان‌های دولتی صورت پذیرفت. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و نظری انجام شد و مشارکت‌کنندگان بر اساس سطح دانش تخصصی و تجربه حرفه‌ای مرتبط با موضوع پژوهش انتخاب شدند و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که جاه‌طلبی خاموش در سازمان‌های دولتی ایران طی فرایندی پنج‌مرحله‌ای شامل آغاز، تقویت، نهادینه‌سازی، کنترل و تکرار شکل می‌گیرد. بسترهایی مانند ضعف ساختار بوروکراتیک سنتی، ناامنی شغلی، فرهنگ رابطه‌محور، شبکه‌های قدرت غیررسمی و محدودیت منابع، سازوکارهایی همچون سلسله‌مراتب کم‌انعطاف، ائتلاف‌های پنهان و رقابت بر سر منابع کمیاب را فعال می‌کنند. یافته‌ها همچنین بیانگر آن است که جاه‌طلبی خاموش ساختاری چندلایه با هسته قدرت و کانال‌های ارتباطی غیررسمی دارد که به توزیع نابرابر منابع، تبعیض، مقاومت در برابر تغییر و کاهش کارایی می‌انجامد. پیامد این وضعیت، فرسایش اعتماد عمومی، افت انگیزش کارکنان، تضعیف عدالت سازمانی و افزایش هزینه‌های پنهان است؛ شبکه‌هایی که از طریق پنهان‌سازی، ایجاد وابستگی و مقابله با تهدیدها تداوم می‌یابند.

کلیدواژه‌ها

• جاه‌طلبی خاموش
• جاه طلبی
• سازمان‌های دولتی ایران
• نظریه داده‌بنیاد

موضوعات

• مدل سازی

عنوان مقاله [English]

Proposing a Model of Quiet Ambition in Public Sector Organizations: A Grounded Theory Approach

نویسندگان [English]

• mohammad hakkak ¹
• Faezeh hasanvand ²
• Mehdi Koraei ²
• Mehdi Fathi ²

¹ Faculty of Economics and Management, University of Lorestan, Khorramabad, Iran

² Department of Public Administration, Faculty of Management and Economics, Lorestan University, Khorramabad, Iran

چکیده [English]

In Iranian public sector organizations, a latent inclination toward advancement and the acquisition of power exists; however, due to bureaucratic structures, political considerations, and a culture of caution, it is not expressed openly. Accordingly, the present study was conducted with the aim of developing a model of quiet ambition in public sector organizations using a Grounded Theory approach.In terms of purpose, the study is applied. With respect to data collection procedures, it adopts a descriptive design, and in terms of the nature of the data, it constitutes a qualitative inquiry grounded in the Grounded Theory methodology.The research was carried out through in-depth semi-structured interviews with 12 senior and middle managers from public sector organizations. Sampling was conducted purposively and theoretically, and participants were selected based on their specialized knowledge and professional experience relevant to the research topic. Data collection continued until theoretical saturation was achieved.The findings indicate that quiet ambition in Iranian public organizations develops through a five-stage process comprising initiation, reinforcement, institutionalization, control, and repetition. Contextual factors such as weaknesses in traditional bureaucratic structures, job insecurity, a relationship-oriented culture, informal power networks, and resource scarcity activate mechanisms including rigid hierarchical systems, covert coalitions, and competition over limited resources. The results further reveal that quiet ambition exhibits a multilayered structure with a central power core and informal communication channels, leading to unequal resource distribution, discrimination, resistance to change, and reduced organizational efficiency. The consequences of this phenomenon include erosion of public trust, diminished employee motivation, weakened organizational justice, and increased hidden costs. These networks are sustained through concealment practices, the creation of new dependencies, and active responses to perceived threats.

کلیدواژه‌ها [English]

• Quiet Ambition
• Ambition
• Iranian Public Sector Organizations
• Grounded Theory