نوع مقاله : اکتشافی

نویسندگان

• مسعود قاسمی ¹
• حمیدرضا مقامی ²
• احمدرضا کسرایی ³

¹ دانشجوی دکتری، گروه مدیریت تکنولوژی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بین‌المللی کیش، کیش، ایران.

² دانشیار، گروه تکنولوژی آموزشی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

³ استادیار، گروه مدیریت صنعتی، فناوری اطلاعات و تکنولوژی، دانشکده مدیریت، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

چکیده

این پژوهش با هدف طراحی مدل نوین ارتقای بهره‌وری کارکنان مبتنی بر هوش مصنوعی در وزارت نیرو انجام شد. مسئله اصلی پژوهش، شناسایی و تبیین مؤلفه‌های مؤثر بر ارتقای بهره‌وری کارکنان در فرایند استقرار و به‌کارگیری هوش مصنوعی و ارائه چارچوبی منسجم برای مدیریت آن است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و با استفاده از تحلیل مضمون انجام شد. داده‌ها از طریق ۱۰ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با خبرگان حوزه‌های هوش مصنوعی، مدیریت منابع انسانی، بهره‌وری و مدیران آشنا با ساختار و مأموریت‌های وزارت نیرو گردآوری شد. پس از پیاده‌سازی، پالایش و تحلیل داده‌ها، ۵۳۱ واحد معنایی شناسایی و در قالب ۲۳ مضمون پایه، ۷ مضمون سازمان‌دهنده و ۳ مضمون فراگیر دسته‌بندی شد. برای افزایش اعتبار یافته‌ها، بازبینی مستمر کدها، بررسی موارد ناهمسو، کدگذاری مستقل توسط پژوهشگر دوم و بازبینی نتایج توسط سه خبره دانشگاهی انجام گرفت و ضریب توافق بین دو کدگذار ۰/۷۵ به‌دست آمد. یافته‌های پژوهش نشان داد مدل پیشنهادی در سه لایه شامل آمادگی، حمایت و حکمرانی مسئولانه استقرار هوش مصنوعی؛ توانمندسازی، انگیزش و مدیریت هوشمند عملکرد کارکنان؛ و اعتبار، عدالت و حکمرانی الگوریتمی شکل می‌گیرد. نتایج نشان می‌دهد ارتقای بهره‌وری مبتنی بر هوش مصنوعی، نه حاصل به‌کارگیری یک فناوری منفرد، بلکه پیامد تعامل میان آمادگی فناورانه و داده‌ای، حمایت سازمانی، توانمندسازی کارکنان، مدیریت هوشمند عملکرد و حکمرانی مسئولانه است. مدل پیشنهادی می‌تواند مبنایی برای اولویت‌بندی اقدامات مدیریتی و طراحی مسیر تدریجی استقرار هوش مصنوعی در حوزه منابع انسانی وزارت نیرو باشد.

کلیدواژه‌ها

• هوش مصنوعی
• بهره‌وری کارکنان
• وزارت نیرو
• حکمرانی الگوریتمی
• تحلیل مضمون

موضوعات

• مدل سازی

عنوان مقاله [English]

Designing a Novel Model for Enhancing Employee Productivity Based on Artificial Intelligence: A Qualitative Study in the Ministry of Energy

نویسندگان [English]

• masoud ghasemi ¹
• Hamid Reza Maghami ²
• Ahmad Reza Kasraei ³

¹ Ph.D. Candidate, Department of Technology Management, Islamic Azad University, Kish International Campus, Kish, Iran.

² Associate Professor, Department of Educational Technology, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran.

³ Assistant Professor, Department of Industrial Management, Information Technology and Technology, Faculty of Management, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.

چکیده [English]

This study was conducted with the aim of designing a novel model for enhancing employee productivity based on artificial intelligence in the Ministry of Energy. The main problem addressed in the study was to identify and explain the components affecting employee productivity enhancement during the implementation and application of artificial intelligence and to provide an integrated framework for managing it. The study employed a qualitative approach using thematic analysis. Data were collected through 10 semi-structured interviews with experts in the fields of artificial intelligence, human resource management, productivity, and managers familiar with the structure and missions of the Ministry of Energy. Following the transcription, refinement, and analysis of the data, 531 meaning units were identified and categorized into 23 basic themes, 7 organizing themes, and 3 overarching themes. To enhance the credibility of the findings, continuous review of codes, examination of discrepant cases, independent coding by a second researcher, and review of the results by three academic experts were conducted. The inter-coder agreement coefficient was 0.75. The findings showed that the proposed model consists of three layers: readiness, organizational support, and responsible governance of AI implementation; employee empowerment, motivation, and intelligent performance management; and credibility, fairness, and algorithmic governance. The results indicate that enhancing productivity through artificial intelligence is not the result of adopting a single technology, but rather the outcome of interaction among technological and data readiness, organizational support, employee empowerment, intelligent performance management, and responsible governance. The proposed model can serve as a basis for prioritizing managerial actions and designing a gradual pathway for the implementation of artificial intelligence in human resource management within the Ministry of Energy.

کلیدواژه‌ها [English]

• Artificial Intelligence
• Employee Productivity
• Ministry of Energy
• Algorithmic Governance
• Thematic Analysis