نوع مقاله : اکتشافی

نویسندگان

• مریم غفارزاده سراسکانرود ¹
• اسفندیار فرجوند ²
• یعقوب علوی متین ³

¹ گروه مدیریت دولتی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز ایران.

² استادیار، گروه مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

³ گروه مدیریت دولتی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

چکیده

ادبیات پژوهش و مبانی نظری مرتبط با دولت یادگیرنده، یادگیری و انطباق‌پذیری در شرایط نامطمئن محیطی بررسی شد و در ادامه، داده‌های مورد نیاز از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق با مدیران و خبرگان سازمان‌های دولتی گردآوری گردید. مشارکت‌کنندگان با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و فرایند نمونه‌گیری تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت؛ به‌گونه‌ای که در مصاحبه‌های پایانی، مضمون جدید و معناداری به یافته‌های پیشین افزوده نشد. در مجموع، 15 نفر در پژوهش مشارکت کردند. ابزار گردآوری داده‌ها، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته بود و تحلیل داده‌ها با بهره‌گیری از روش تحلیل مضمون و در فرایند کدگذاری و دسته‌بندی نظام‌مند داده‌ها انجام گرفت. در نتیجه تحلیل داده‌ها، 309 مضمون پایه، 88 مضمون سازمان‌دهنده و 7 مضمون فراگیر استخراج و دسته‌بندی شد. یافته‌ها نشان داد که دولت یادگیرنده برای انطباق با شرایط نامطمئن محیطی در قالب هفت بُعد اصلی شامل نگرش یادگیرنده، رفتار یادگیرنده، سیاست یادگیرنده، تعاملات یادگیرنده، ساختار یادگیرنده، فرهنگ یادگیرنده و محیط یادگیرنده قابل تبیین است. این ابعاد در تعامل با یکدیگر، ظرفیت دولت را برای کسب و تولید دانش، یادگیری از تجربه، بازاندیشی و اصلاح رویه‌ها، پاسخ‌گویی به تغییرات و انطباق با تحولات و عدم‌قطعیت‌های محیطی تقویت می‌کنند. بر اساس یافته‌های پژوهش، چارچوب ارائه‌شده می‌تواند به‌عنوان ابزاری کاربردی و عملیاتی برای تقویت یادگیرندگی دولت، توسعه و به‌کارگیری دانش و ارتقای ظرفیت تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی مدیران دولتی در شرایط نامطمئن محیطی مورد استفاده قرار گیرد. از این منظر، پژوهش حاضر با شناسایی و تبیین ابعاد دولت یادگیرنده و ارائه روابط مفهومی میان آن‌ها، ضمن پر کردن بخشی از خلأ موجود در ادبیات این حوزه، چارچوبی کاربردی برای تقویت ظرفیت انطباق‌پذیری دولت در مواجهه با شرایط نامطمئن محیطی ارائه می‌کند.

کلیدواژه‌ها

• دولت یادگیرنده
• شرایط نامطمئن محیطی
• دولت
• یادگیرندگی
• انطباق پذیری

موضوعات

• مدل سازی

عنوان مقاله [English]

The Learning Government Framework for Adapting to Uncertain Environmental Conditions

نویسندگان [English]

• Maryam Ghaffarzadehsaraskanroud ¹
• esfandiar farajvand ²
• Yagoob Alavi Matin ³

¹ Department of Public Administration, Ta.C.,, Islamic Azad University, Tabriz, Iran.

² Assistant Professor, Department of Public Administration, Payame Noor University, Tehran, Iran.

³ Department of Public Administration, Ta.C.,, Islamic Azad University, Tabriz, Iran.

چکیده [English]

In the first phase, the research literature and theoretical foundations concerning the "learning government," learning, and adaptability amidst environmental uncertainty were reviewed; subsequently, the necessary data were collected through in-depth, semi-structured interviews with managers and experts from government organizations. Participants were selected using purposive sampling, and the sampling process continued until theoretical saturation was reached—meaning that no new, significant themes emerged in the final interviews. A total of 15 individuals participated in the study. Semi-structured interviews served as the data collection instrument, and data analysis was conducted using thematic analysis, involving a systematic process of coding and categorization. Data analysis resulted in the extraction and categorization of 309 basic themes, 88 organizing themes, and 7 global themes. The findings revealed that a "learning government"—capable of adapting to uncertain environmental conditions—can be defined through seven key dimensions: learning attitude, learning behavior, learning policy, learning interactions, learning structure, learning culture, and learning environment. Through their mutual interaction, these dimensions enhance the government's capacity to acquire and generate knowledge, learn from experience, reflect upon and refine procedures, respond to changes, and adapt to environmental shifts and uncertainties. Based on the research findings, the proposed framework can serve as a practical and operational tool to enhance government learning, foster knowledge development and application, and improve the decision-making and planning capabilities of public sector managers amidst environmental uncertainty. By identifying and elucidating the dimensions of the "learning government" and outlining the conceptual relationships between them, this study not only addresses a gap in the existing literature but also provides a practical framework for strengthening the government's adaptive capacity in the face of uncertain environmental conditions.

کلیدواژه‌ها [English]

• The learning government
• Uncertain conditions Environment
• Government
• learning
• Adaptability