نوع مقاله : توصیفی

نویسندگان

• سارا بهزادی ¹
• علی رجب زاده قطری ²
• حسن سلطانی ³
• محسن جاجرمی زاده ⁴
• سعید رازقی ⁵

¹ هیات علمی.

² استاد، گروه مدیریت، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

³ دانشیار، گروه مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، شیراز، ایران.

⁴ دانشیار، گروه مدیریت، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

⁵ استادیار، گروه مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، شیراز، ایران.

چکیده

رشد شتابان رسانه‌های دیجیتال، فرایند خط‌مشی‌گذاری در این حوزه را به یکی از مؤلفه‌های اساسی حکمرانی عمومی تبدیل کرده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل وضعیت خط‌مشی‌گذاری رسانه‌های دیجیتال در ایران و بازاندیشی در شیوه‌های ارتقای این فرایند انجام شده است. این مطالعه با بهره‌گیری از روش‌شناسی سیستم‌های نرم (SSM) و نگاشت شناختی (CM)، به واکاوی ابعاد مختلف سیاست‌گذاری رسانه‌ای می‌پردازد. داده‌ها از طریق بررسی نظام‌مند مطالعات پیشین و انجام مصاحبه‌های عمیق با ۱۵ نفر از خبرگان حوزه رسانه و سیاست‌گذاری که به روش نمونه‌گیری گلوله‌برفی انتخاب شدند، گردآوری شد. به‌منظور افزایش اعتبار پژوهش، از اعتبارسنجی محتوایی استفاده شد و پایایی داده‌ها نیز از طریق توافق بین کدگذاران تأیید گردید. تحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل محتوای کیفی و نگاشت شناختی انجام شد.
یافته‌ها نشان می‌دهد که خط‌مشی‌گذاری رسانه‌های دیجیتال تحت تأثیر شبکه‌ای از بازیگران و ذی‌نفعان متعدد قرار دارد و کیفیت تعامل میان آن‌ها نقشی تعیین‌کننده در اثربخشی سیاست‌ها ایفا می‌کند. نتایج همچنین حاکی از آن است که چالش‌های موجود، از جمله عدم توازن در سازوکارهای تنظیم‌گری، ملاحظات فرهنگی، و محدودیت‌های نهادی، موجب غلبه رویکردهای کنترلی بر سیاست‌های رسانه‌ای شده است. در مقابل، یافته‌ها بر ظرفیت رویکردهای تعاملی و مشارکتی در بهبود حکمرانی رسانه‌های دیجیتال تأکید دارند. بر این اساس، اتخاذ رویکردی جامع که ابعاد نهادی، محتوایی و حقوقی را به‌صورت هم‌زمان مدنظر قرار دهد، می‌تواند به ارتقای شفافیت، کارآمدی و هماهنگی میان ذی‌نفعان در فرایند خط‌مشی‌گذاری رسانه‌های دیجیتال منجر شود. این پژوهش با ارائه چارچوبی تحلیلی، پیشنهادهایی کاربردی برای بهینه‌سازی فرایند خط‌مشی‌گذاری رسانه‌های دیجیتال ارائه می‌دهد.

کلیدواژه‌ها

• رسانه
• رسانه های دیجیتال
• خط مشی گذاری رسانه ای
• روش شناسی سیستم های نرم
• نگاشت شناختی

موضوعات

• مدل سازی

عنوان مقاله [English]

“A Systems Approach to the Analysis and Evaluation of Digital Media Policymaking in Iran’s Public Governance Framework”

نویسندگان [English]

• Sara Behzadi ¹
• Ali Rajabzadeh Ghatari ²
• Hassan Soltani ³
• Mohsen Jajarmizadeh ⁴
• Saeed Razeghi ⁵

¹ Faculty

² Professor, Department of Management, Tarbiat Modares University, Tehran. Iran

³ Associate Professor, Department of Management, Shiraz Branch, Islamic Azad University, Shiraz, Iran.

⁴ Associate Professor, Department of Management, Payame Noor University, Tehran, Iran.

⁵ Assistant Professor, Department of Management, Shiraz Branch, Islamic Azad University, Shiraz, Iran.

چکیده [English]

The rapid growth of digital media has transformed policy-making in this domain into a critical component of public governance. This study aims to analyze the current state of digital media policy-making in Iran and to propose strategies for enhancing the policy development process. Employing Soft Systems Methodology (SSM) and Cognitive Mapping (CM), the research investigates various dimensions of media policies. Data were collected through a systematic review of previous studies and in-depth interviews with 15 experts selected via snowball sampling. To ensure the study’s validity, content validation was conducted, and inter-coder agreement confirmed data reliability. Data analysis was performed using qualitative content analysis and cognitive mapping techniques.
Findings indicate that digital media policy-making is influenced by a network of multiple actors, where effective interactions among stakeholders play a decisive role in policy success. The study also identifies key challenges, including regulatory imbalances, cultural considerations, and institutional constraints, which have led to a predominance of restrictive approaches in current policies. Conversely, the results emphasize the potential of participatory and interactive models to improve digital media governance. Accordingly, adopting a comprehensive approach that simultaneously addresses institutional, content-related, and legal dimensions can enhance transparency, efficiency, and coordination among stakeholders in digital media policy-making. This research offers an analytical framework and practical recommendations for optimizing the policy-making and management of digital media.

کلیدواژه‌ها [English]

• Media
• digital media
• Media Policymaking
• soft systems methodology
• cognitive mapping