نوع مقاله : اکتشافی

نویسندگان

• فاطمه زهرا تبریزیان ¹
• عباسعلی رستگار ²
• عظیم زارعی ²
• داود فیض ³

¹ دانشجوی دکتری رفتار سازمانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

² استاد و عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری دانشگاه سمنان

³ استاد گروه مدیریت، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

چکیده

چکیده
پدیده «گسلایتینگ سازمانی» یا سوءاستفاده عاطفی، شکلی پیچیده از دستکاری روانی است که با هدف قرار دادن ادراک واقعیت و اعتمادبه‌نفس کارکنان، محیط‌های کاری سمی ایجاد می‌کند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل راهکارهای مقابله کارکنان با این پدیده در سازمان‌های دولتی انجام شده است. این مطالعه از نظر ماهیت، توسعه‌ای و با رویکرد کیفی اکتشافی انجام پذیرفت. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۲ نفر از خبرگان دانشگاهی و کارکنان سازمان‌های دولتی استان سمنان که به روش هدفمند انتخاب شده بودند، گردآوری و از طریق روش تحلیل مضمون (براون و کلارک) و با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA2020 تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌های پژوهش نشان داد که راهکارهای مقابله‌ای کارکنان در ۵ مضمون اصلی و 13 مضمون فرعی طبقه‌بندی می‌شود. مضامین اصلی شناسایی شده عبارتند از: «توانمندسازی روان‌شناختی»، «مستندسازی مبتنی بر شواهد»، «ارتقای شایستگی حرفه‌ای» ، «حمایت اجتماعی و توسل به ساختارهای رسمی» و در نهایت «راهبردهای اجتنابی و منفعلانه». نتایج حاکی از آن است که کارکنان در مواجهه با این پدیده پنهان، ترکیبی از کنش‌های فعال برای حفظ جایگاه حرفه‌ای و واکنش‌های روان‌شناختی برای صیانت از سلامت روان خود را به کار می‌گیرند. به همین منظور پیشنهاد می‌شود سازمان‌ها با برگزاری کارگاه‌های تاب‌آوری و ایجاد سازوکارهای حمایتی رسمی، از بروز آسیب‌های ناشی از محیط‌های کاری سمی پیشگیری کنند.

کلیدواژه‌ها

• گسلایتینگ سازمانی
• دستکاری روان‌شناختی
• سوء استفاده عاطفی
• مکانیسم‌های دفاعی
• محیط کار سمی

موضوعات

• مفهوم پردازی

عنوان مقاله [English]

Workplace Gaslighting: Exploring Employee Coping Strategies

نویسندگان [English]

• Fatemehzahra Tabrizian ¹
• Abbasali Rastgar ²
• Azim Zarei ²
• Davood Feiz ³

¹ Ph.D. students, Faculty of Economics, Management and Administrative Sciences, Semnan University,Iran

² Professor, Faculty of Economics, Management and Administrative Sciences, semnan university

³ Professor, Faculty of Economics, Management and Administrative Sciences, Semnan University, Semnan, Iran

چکیده [English]

The phenomenon of organizational gaslighting or emotional abuse is a complex form of psychological manipulation that creates toxic work environments by undermining employees’ perception of reality and their self-confidence. This study aimed to identify and analyze the coping strategies that employees employ when confronted with this phenomenon in governmental organizations. The research was developmental in nature and conducted using an exploratory qualitative approach. Data were collected through semi-structured interviews with 12 academic experts and employees from governmental organizations in Semnan Province, who were purposefully selected for their relevant experience, and analyzed using Braun and Clarke’s thematic analysis method with the support of MAXQDA 2020 software. The findings indicated that employees’ coping strategies can be classified into five main themes and 13 sub-themes. The main themes identified are: “psychological empowerment,” “evidence-based documentation,” “enhancement of professional competence,” “social support and recourse to formal structures,” and finally, “avoidant and passive strategies.”The results suggest that when confronted with this covert and challenging phenomenon, employees employ a combination of proactive measures to maintain their professional standing and psychological responses to protect their mental health and well-being. Accordingly, it is recommended that organizations implement resilience-building workshops and establish formal support mechanisms to prevent and mitigate the harmful effects of toxic work environments.

کلیدواژه‌ها [English]

• Workplace Gaslighting
• Psychological Manipulation
• Emotional Abuse
• Defense Mechanisms
• Toxic Workplace