نوع مقاله : اکتشافی

نویسنده

• نبی امیدی

دانشیار، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

چکیده

تحلیل پدیده انتخاب پناه‌گاهی در ساختارهای مدیریتی:
علل و عوامل انتخاب مدیران ضعیف در سطوح پایین‌تر سازمانی
چکیده
پژوهش حاضر به تحلیل پدیده «انتخاب پناه‌گاهی» در ساختار مدیریتی سازمان‌های دولتی ایران می‌پردازد؛ وضعیتی که در آن مدیران ارشد، آگاهانه افراد ضعیف‌تر را برای پست‌های پایین‌دستی برمی‌گزینند تا با حذف تهدیدهای بالقوه، شبکه قدرت شخصی خود را تثبیت کنند. این رفتار به تدریج به قاعده‌ای نانوشته بدل شده و پیامدهایی چون کاهش بهره‌وری، حذف نخبگان و رکود تحول را به دنبال داشته است. پژوهش با رویکرد کمی و کاربردی-توسعه‌ای، از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته و روش پیمایشی بر روی نمونه‌ای متشکل از ۱۷۴ مدیر، کارشناس و استاد دانشگاه در تهران انجام شد. داده‌ها با آزمون کولموگروف–اسمیرنوف، تحلیل عاملی اکتشافی با چرخش واریماکس و نرم‌افزارهای SPSS و LISREL تحلیل شدند. روایی ابزار با KMO و بارتلت تأیید شد. نتایج به شناسایی چهار عامل اصلی انجامید که بیش از ۹۰ درصد واریانس متغیرها را تبیین می‌کنند: عوامل سازمانی-مدیریتی، تعمدی-راهبردی، فرهنگی-اجتماعی و روان‌شناختی-رفتاری. مؤلفه‌هایی چون ضعف نظام انتصاب، نخبه‌ستیزی، تثبیت قدرت شخصی و ترس از دست دادن موقعیت شغلی، نقش پررنگی در بروز این پدیده دارند. یافته‌ها بیانگر آن است که «انتخاب پناه‌گاهی» رفتاری فرصت‌طلبانه و چندبعدی است که اصلاح آن مستلزم بازنگری در نظام انتصاب و فرهنگ سازمانی می‌باشد.

واژه‌های کلیدی:
انتخاب پناه‌گاهی، ناشایسته‌سالاری، ساختار مدیریت، سازمان‌های دولتی

کلیدواژه‌ها

• انتخاب پناه‌گاهی
• ناشایسته‌سالاری
• ساختار مدیریت
• سازمان‌های دولتی

موضوعات

• مفهوم پردازی

عنوان مقاله [English]

Presentation and Analysis of the Sanctuary Selectionin Managerial Structures: Causes and Factors for the Selection of Less Competent Managers in Lower Organizational Levels

نویسنده [English]

• nabi omidi

Associate Professor, Department of Public Management, Payame Noor University, Tehran, Iran.

چکیده [English]

Presentation and Analysis of the Sanctuary Selectionin Managerial Structures: Causes and Factors for the Selection of Less Competent Managers in Lower Organizational Levels
Abstract
This study analyzes the phenomenon of “Sanctuary Selection” within the managerial structures of Iranian public organizations a process in which senior managers deliberately appoint weak and less influential subordinates to minimize potential threats to their positions and reinforce personal power networks. Over time, this behavior has become an unwritten norm, leading to consequences such as reduced efficiency, suppression of talent, and stagnation in organizational transformation. Adopting a quantitative, applied-developmental approach, the research employed a researcher-designed questionnaire and survey method targeting 174 managers, experts, and university professors in Tehran. Data analysis involved the Kolmogorov–Smirnov test for normality, exploratory factor analysis with varimax rotation, and the use of SPSS and LISREL software. Instrument validity was confirmed via KMO and Bartlett’s tests. Findings revealed four core factors explaining over 90% of the variance: organizational-managerial, intentional-strategic, cultural-social, and psychological-behavioral components. Key variables such as weak appointment systems, anti-elitist culture, personal power consolidation, and fear of job loss were found to play significant roles in shaping this behavior. The study concludes that “Sanctuary Selection” is a multi-layered, opportunistic approach shaped by structural, managerial, cultural, and psychological interactions within Iranian public organizations. Reforming this pattern requires major changes in appointment systems, organizational culture, procedural transparency, and administrative integrity.

Keywords:
Sanctuary Selection،Incompetence,Based Selection،Management Structure،Governmental Organizations.

کلیدواژه‌ها [English]

• Sanctuary Selection
• Incompetence
• Based Selection
• Management Structure
• Governmental Organizations