آسیب شناسی
مرضیه جودکی؛ فاطمه طاهری؛ مهدی گل وردی
چکیده
چکیدههدف این پژوهش، فهم عمیق و پدیدارشناسانه از مفهوم سرمایه معنوی در محیط دانشگاهی از منظر تجارب زیسته استادان دانشگاه علم و صنعت ایران بود. روش پژوهش کیفی با رویکرد پدیدارشناسی تفسیری و ابزار گردآوری دادهها مصاحبه عمیق نیمه‌ساختاریافته با ۲۲ نفر از اعضای هیئت‌علمی بود. تحلیل دادهها با روش تحلیل مضمون انجام شد و در نهایت 12 مضمون ...
بیشتر
چکیدههدف این پژوهش، فهم عمیق و پدیدارشناسانه از مفهوم سرمایه معنوی در محیط دانشگاهی از منظر تجارب زیسته استادان دانشگاه علم و صنعت ایران بود. روش پژوهش کیفی با رویکرد پدیدارشناسی تفسیری و ابزار گردآوری دادهها مصاحبه عمیق نیمه‌ساختاریافته با ۲۲ نفر از اعضای هیئت‌علمی بود. تحلیل دادهها با روش تحلیل مضمون انجام شد و در نهایت 12 مضمون فرعی و شش مضمون اصلی استخراج گردید: «ماهیت و بنیان‌های مفهومی»، «عوامل شکل‌دهنده و تقویت‌کننده»، «پیامدها و آثار سازمانی»، «مکانیسم‌ها و راهکارهای اجرایی»، «موانع و چالش‌ها» و «قابلیت‌ها و توانمندسازها». یافتهها نشان داد که سرمایه معنوی در دانشگاه به‌صورت نیرویی پویا و نامرئی بر پایه ارزشهای اخلاقی، صداقت علمی، عدالت، مسئولیت اجتماعی و خدمت به جامعه ظهور می‌یابد و دانشگاه را از یک نهاد صرفاً آموزشی-پژوهشی به یک «اجتماع معنادار» تبدیل می‌کند. این سرمایه با ایجاد انگیزه‌های درونی عمیق، افزایش بهره‌وری واقعی و پایدار، کاهش فرسودگی شغلی، تقویت تاب‌آوری سازمانی، بهبود روابط و همکاری‌ها و معنابخشی به کار آکادمیک، نقش محوری ایفا می‌کند. رهبری معنوی، فرهنگ سازمانی مبتنی بر اعتماد و آموزش اخلاق‌محور از عوامل تقویت‌کننده و فشار برای تولید کمی، فرهنگ مادی‌گرا و رقابت ناسالم از موانع شناسایی شدند. نتایج پژوهش تأییدی بر یافتههای پیشین در حوزه نقش مثبت سرمایه معنوی است و در عین حال با ارائه چارچوبی چهارسطحی (فردی، گروهی، میان‌گروهی و سازمانی) و تمرکز بر بهره‌وری پایدار، نوآوری قابل توجهی محسوب میشود.
آسیب شناسی
محمد سپهوند؛ فاطمه حمیدی فر؛ لیلا سعیدی
چکیده
هدف این پژوهش طراحی الگوی شایستگی مدیران بانک تجارت استان لرستان با تأکید بر احتراز از دام‌های شایستگی است. پژوهش از حیث هدف کاربردی و از لحاظ روش، کیفی و مبتنی بر نظریه دادهبنیاد (روش اشتراوس و کوربین) می‌باشد. میدان پژوهش شامل کلیه‌ی مدیران بانک تجارت استان لرستان بود که با روش نمونهگیری هدفمند و قضاوتی، تعداد ۲۱ نفر تا مرحله‌ی ...
بیشتر
هدف این پژوهش طراحی الگوی شایستگی مدیران بانک تجارت استان لرستان با تأکید بر احتراز از دام‌های شایستگی است. پژوهش از حیث هدف کاربردی و از لحاظ روش، کیفی و مبتنی بر نظریه دادهبنیاد (روش اشتراوس و کوربین) می‌باشد. میدان پژوهش شامل کلیه‌ی مدیران بانک تجارت استان لرستان بود که با روش نمونهگیری هدفمند و قضاوتی، تعداد ۲۱ نفر تا مرحله‌ی اشباع نظری انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته گردآوری و در سه مرحله‌ی کدگذاری باز، محوری و گزینشی تحلیل شدند. اعتبار یافتهها با استفاده از معیارهای چهارگانه‌ی گوبا و لینکن (اعتبارپذیری، تعمیم‌پذیری، اطمینان‌پذیری و تأییدپذیری) ارزیابی و تأیید گردید. یافتهها نشان داد الگوی احتراز از دام‌های شایستگی شامل هفت شرط علّی (شایستگی‌های فردی و شخصیتی تحول‌محور، ارتباطی و بین‌فردی پویا، فنی آینده‌نگر، ادراکی پویا، اجرایی، دانشی پیش‌بین و خودتنظیم آینده‌محور)، پنج عامل زمینهای (فرهنگ سازمانی حامی تغییر، استراتژیهای تحول‌گرا، ساختار رسمی و غیررسمی حامی تغییر، جو سازمانی به‌دور از اینرسی و فرایندهای انتصاب شایسته‌محور)، چهار عامل مداخلهگر (شایستگی سازگاری با محیط، وجود مدیران عاملی حامل تحول، نظام جبران خدمت مبتنی بر خروجی و شایستگی، و ارزشهای تحول‌گرایانه)، پنج راهبرد (مدیریت استعداد آینده‌محور، فراگیری رفتارهای مسیرشغلی آینده‌نگر، آموزش مبتنی بر تفکر تحول‌گرایانه، جامعه‌پذیری تغییر و مدیریت تغییر آینده‌نگر) و شش پیامد (پرورش مدیران شایسته و آینده‌نگر، پویایی درون‌سیستمی، بهبود کارایی و بهره‌وری، جانشین‌پروری آینده‌محور، پرورش رهبران تحول‌آفرین و پدیدایی سازمان پیشرو و نوآور) می‌باشد.
آسیب شناسی
محمد جواد شاکری؛ محدثه نادرشاهی؛ علی اصغر مباشری
چکیده
با توجه به پیامدهای منفی نامرئی شدن کارکنان در سازمان‌ها و نیاز به شناسایی عوامل موثر بر آن در راستای مدیریت این پدیده مخرب، پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت‌بندی عوامل موثر بر نامرئی شدن کارکنان در سازمان‌های ایرانی اجرا شد. پژوهش حاضر، از نظر هدف در دسته پژوهش‌های کاربردی قرار می‌گیرد و به لحاظ ماهیت و روش گردآوری داده-ها آمیخته ...
بیشتر
با توجه به پیامدهای منفی نامرئی شدن کارکنان در سازمان‌ها و نیاز به شناسایی عوامل موثر بر آن در راستای مدیریت این پدیده مخرب، پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت‌بندی عوامل موثر بر نامرئی شدن کارکنان در سازمان‌های ایرانی اجرا شد. پژوهش حاضر، از نظر هدف در دسته پژوهش‌های کاربردی قرار می‌گیرد و به لحاظ ماهیت و روش گردآوری داده-ها آمیخته اکتشافی است. به این شکل که در بخش کیفی، با استفاده از روش فراترکیب، عوامل موثر بر نامرئی شدن کارکنان شناسایی شد و در بخش کمی، عوامل شناسایی شده با استفاده از روش فازی سلسله‌مراتبی نوع 2 رتبه‌بندی شدند. جامعه آماری پژوهش در بخش کیفی متشکل از مطالعات پیشین است که در این بین از طریق ارزیابی عنوان، چکیده و محتوای منابع در دسترس، 28 منبع جهت استفاده در پژوهش انتخاب شد. جامعه آماری بخش کمی نیز متشکل از خبرگان دانشگاهی استان فارس است که با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند، 8 نفر به عنوان اعضای نمونه انتخاب شدند. دادههای مورد نیاز در بخش کیفی از طریق مرور و بررسی ادبیات و در بخش کمی از طریق پرسشنامه گردآوری شد. یافتهها نشان داد که سه دسته عوامل سازمانی، عوامل فردی و عوامل شغلی میتوانند نامرئی شدن کارکنان در سازمان‌های ایران را تحت تاثیر قرار دهند.
آسیب شناسی
علی پروین؛ بهزاد سوکی؛ تحفه قبادی لموکی؛ کامبیز حمیدی
چکیده
انتصابات سیاسی در بخش دولتی ایران، فراتر از کاهش کارایی، به فرسایش نظام‌مند سرمایه انسانی می‌انجامد. با این حال، ادبیات موجود با رویکرد متغیر محور، در تبیین «چگونگی» تبدیل این رویداد سازمانی به یک فرایند آسیب‌زای چندبعدی در سطح فردی با رویکرد انسان‌محور، دچار خلأ است. این پژوهش با هدف پر کردن این شکاف، به طراحی و اعتباریابی ...
بیشتر
انتصابات سیاسی در بخش دولتی ایران، فراتر از کاهش کارایی، به فرسایش نظام‌مند سرمایه انسانی می‌انجامد. با این حال، ادبیات موجود با رویکرد متغیر محور، در تبیین «چگونگی» تبدیل این رویداد سازمانی به یک فرایند آسیب‌زای چندبعدی در سطح فردی با رویکرد انسان‌محور، دچار خلأ است. این پژوهش با هدف پر کردن این شکاف، به طراحی و اعتباریابی تجربی «الگوی فرایندی آسیب‌شناسی روانی - اجتماعی - زیستی» می‌پردازد. این طرح کیفی اکتشافی - روایتی تفسیری دومرحله‌ای با بهره‌گیری از رویکرد روایتی انسان‌محور، ضمن حفظ عمق تفسیری، چارچوب تبیینی و الگوی نوینی مورد اجماع از آسیب‌شناسی کارکنان از انتصابات سیاسی ارائه میدهد. در مرحله نخست این پژوهش (مرحله کاوش و تولید الگو)، دادههای روایی حاصل از ۱۳ مصاحبه عمیق با کارکنان، با استفاده از روش تحلیل مضمون بازتابی تحلیل شد تا الگوی مفهومی مبتنی بر تجارب، دیدگاه و معناسازی آنان تدوین گردد. در مرحله دوم (مرحله اعتبارسنجی و پالایش)، این الگو با هدفی عمل‌گرایانه برای سنجش اعتبار محتوایی و قابلیت کاربردی تحلیل مضمون صورت‌گرفته توسط محقق، از طریق تکنیک دلفی در معرض اجماع ۱۰ خبره اجرایی قرار گرفت. در تحلیل مضمون استخراج روایتی اولیه‌ای از مضامین صورت پذیرفت که در فرایند دلفی، پالایش، ادغام مضامین و نهایی‌سازی یک الگوی ۱۲ مؤلفه‌ای منتهی شد. الگوی نهایی نشان میدهد آسیب‌شناسی یک روایتی است که با ادراک بی‌عدالتی، کنش‌های هیجانی، نگرشی و انگیزشی (بعد روانی) آغاز شده، به تضعیف اعتماد، هنجارها و ارزشهای مشترک سازمانی و شبکه اجتماعی (بعد اجتماعی) سرایت کرده و به تجسد استرس و فرسودگی (بعد زیستی) منتهی میشود.
آسیب شناسی
پانته آ غفاری؛ سید مهدی الوانی؛ امیرحسام عربی
چکیده
در عصر تحولات دیجیتال و پیچیدگی فزاینده مسائل اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی، بهره‌گیری از هوش مصنوعی در خطمشیگذاری عمومی به‌ضرورتی راهبردی تبدیل شده است. این پژوهش با هدف تحلیل نقش هوش مصنوعی در فراگرد خطمشیگذاری و ارائه چارچوبی بومی برای استفاده از هوش مصنوعی در نظام تصمیم‌سازی ایران طراحی شده است. روش تحقیق این مطالعه ...
بیشتر
در عصر تحولات دیجیتال و پیچیدگی فزاینده مسائل اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی، بهره‌گیری از هوش مصنوعی در خطمشیگذاری عمومی به‌ضرورتی راهبردی تبدیل شده است. این پژوهش با هدف تحلیل نقش هوش مصنوعی در فراگرد خطمشیگذاری و ارائه چارچوبی بومی برای استفاده از هوش مصنوعی در نظام تصمیم‌سازی ایران طراحی شده است. روش تحقیق این مطالعه مرور نظام‌مند با بهره‌گیری از استاندارد پریزما و تحلیل تطبیقی تجارب کشورهای پیشرو نظیر کانادا، استونی و سنگاپور است. در این پژوهش، از پایگاه‌های علمی معتبر در بازه زمانی 2010 تا 2024 تعداد 632 مقاله در جستجوی اولیه شناسایی شد که پس از اعمال معیارهای ورود و خروج، 28 مقاله علمی معتبر مورد تحلیل عمیق قرار گرفت. روش تجزیه و تحلیل دادهها تحلیل محتوای کیفی و تحلیل تم مقالات منتخب بود. یافتههای پژوهش نشان میدهد که هوش مصنوعی در همه مراحل خطمشیگذاری شامل شناسایی مسائل، تحلیل خط‌مشی‌ها، طراحی راهکارها، اجرای اثربخش و ارزیابی بهبود مستمر نقش کلیدی ایفا می‌کند. مهمترین کارکردهای هوش مصنوعی پردازش دادههای کلان، یادگیری‌ماشین، شناسایی الگوهای پنهان، پیش‌بینی پیامدها و تحلیل شبکه‌های اجتماعی می‌باشد. با این حال، چالش‌هایی نظیر سوگیری الگوریتمی، عدم شفافیت مدل‌ها و تهدیدهای حریم خصوصی همچنان پابرجاست. مقاله چارچوبی بومی سه‌لایه متناسب با اقتضائات ایران پیشنهاد میدهد که ضمن تقویت شفافیت، پاسخگویی و کارآمدی، زمینه را برای توسعه حکمرانی داده‌محور و هوشمند فراهم می‌سازد.
آسیب شناسی
محمد سرگلزایی؛ محدثه نادرشاهی؛ علی اصغر مباشری
چکیده
مطالعه حاضر با هدف شناسایی یک الگوی فرایندی در ارتباط با غیبت ذهنی اعضای هیئت‌علمی در محیط کار اجرا شد. این مطالعه، از نظر رویکرد، پژوهشی کیفی، در ارتباط با هدف، پژوهشی کاربردی و با توجه به ماهیت اکتشافی است که با استفاده از روش نظریهپردازی دادهبنیاد انجام شد. جامعه آماری را اعضای هیئت‌علمی دانشگاههای ایران تشکیل میدهند ...
بیشتر
مطالعه حاضر با هدف شناسایی یک الگوی فرایندی در ارتباط با غیبت ذهنی اعضای هیئت‌علمی در محیط کار اجرا شد. این مطالعه، از نظر رویکرد، پژوهشی کیفی، در ارتباط با هدف، پژوهشی کاربردی و با توجه به ماهیت اکتشافی است که با استفاده از روش نظریهپردازی دادهبنیاد انجام شد. جامعه آماری را اعضای هیئت‌علمی دانشگاههای ایران تشکیل میدهند و دادههای موردنیاز از طریق 23 مصاحبه نیمساختار یافته و با توجه به اشباع نظری، گردآوری شد. برای شناسایی افراد مناسب جهت انجام مصاحبهها نیز روش در دسترس و نیز روش نمونهگیری هدفمند به صورت گلوله برفی استفاده شد. پس از تحلیل دادهها، عوامل مؤثر بر غیبت ذهنی اعضای هیئت‌علمی در قالب عوامل علی (عوامل نگرشی، عوامل مهارتی- عملکردی، ویژگیهای مدیران دانشگاه و ویژگیهای فرهنگ‌سازمانی دانشگاه)، عوامل زمینهای (ساختار سازمانی دانشگاه، نارسایی سیستم مدیریت منابع انسانی، دانشجویان، عوامل شغلی و مشکلات شخصی) و عوامل مداخلهگر (عوامل بازدارنده فردی و اجتماعی) دستهبندی شدند. یافتهها همچنین حاکی است، غیبت ذهنی اعضای هیئت‌علمی در محیط کار به شکل ترک خدمت مجازی و غفلت از کار (وقتگذرانی در محیط کار) خود را نشان میدهد. راهبردهای کاهش این پدیده نیز در قالب 2 بعد (کاهش انزاوی اجتماعی و اقدامات عملکردی) و پیامدهای آن نیز در 2 سطح (فردی و سازمانی) شناسایی شد.
آسیب شناسی
محمد قرصی؛ جعفر بیکزاد؛ فرهاد نژاد حاجعلی ایرانی؛ یحیی داداش کریمی
چکیده
این پژوهش با هدف واکاوی نوآوری خدمات الکترونیکی به مشتریان در بانک‌های دولتی انجام گرفته است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش انجام پژوهش، تحلیلی-توصیفی است که با استفاده از روش پژوهش کیفی فراترکیب صورت گرفت. روش فراترکیب با استفاده از گام‌های هفت‌گانه روش سندلوسکی و باروسو (2007) انجام شد. جامعه پژوهش، شامل دو بخش اسناد، ...
بیشتر
این پژوهش با هدف واکاوی نوآوری خدمات الکترونیکی به مشتریان در بانک‌های دولتی انجام گرفته است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش انجام پژوهش، تحلیلی-توصیفی است که با استفاده از روش پژوهش کیفی فراترکیب صورت گرفت. روش فراترکیب با استفاده از گام‌های هفت‌گانه روش سندلوسکی و باروسو (2007) انجام شد. جامعه پژوهش، شامل دو بخش اسناد، مقالات، پایان‌نامه‌ها، کتب و اسناد علمی مرتبط با موضوع پژوهش در بین سال‌های 2025-2000 میلادی و بخش مصاحبه شامل سه گروه خبرگان دانشگاهی، کارشناسان خبره و مدیران ارشد بانک می‌باشد. نمونهگیری از منابع علمی با استفاده از روش هدفمند و همگام با رویکرد فراترکیب انجام شد. همچنین، برای شناسایی مشارکت‌کنندگان پژوهش از روش نمونهگیری هدفمند و گلوله‌برفی استفاده شد که این روند تا رسیدن به اشباع نظری دادهها ادامه یافت و در نهایت 17 نفر به عنوان نمونه نهایی انتخاب شدند. دادهها با استفاده از رهیافت 7 مرحله‌ای سندلوسکی و باروسو (2007) تحلیل شدند. طبق تجزیه و تحلیل دادهها، پیشایندهای نوآوری خدمات در بانک کشاورزی در قالب 4 مقوله اصلی (پویایی رقابت، مدیریت هوشمند ارتباط با مشتریان، تحول دیجیتال و ارزش‌آفرینی دیجیتال)، 13 مقوله فرعی (اتخاذ رفتار رقابتی، چابکی استراتژیک، هوشمندی رقابتی، تعامل نوآورانه با مشتریان، تقویت وفاداری از طریق خدمات نوآورانه، تحلیل پیشرفته رفتار مشتریان، بکارگیری فناوری‌های نوین، یکپارچه‌سازی کانال‌های خدمات، نوآوری در مدل‌های کسب‌وکار بانکی، ارتقای امنیت و اعتماد دیجیتال، ارتقاء جایگاه‌یابی، ارتقاء کانال‌های ارتباطی و برندسازی مبتنی بر رفتار مشتری) و 51 مفهوم طراحی شد. براساس یافتههای این پژوهش، میتوان نتیجه گرفت که نوآوری خدمات در بانک کشاورزی نیازمند رویکردی جامع است که پویایی رقابت، مدیریت هوشمند ارتباط با مشتریان، تحول دیجیتال و ارزش‌آفرینی دیجیتال را به‌طور هماهنگ در استراتژی‌ها و فرآیندهای بانک به کار گیرد تا ضمن ارتقای تجربه مشتری و کارایی خدمات، مزیت رقابتی پایدار و توسعه بلندمدت بانک تضمین شود.
آسیب شناسی
سمیه زارعی
چکیده
غیبت ذهنی، یکی از چالش‌های مدیریت سرمایه‌های انسانی است، که میتواند دانشگاه‌ها را نیز در فرایند بهرهبرداری از سرمایه‌های انسانی خود با مشکلات جدی مواجه سازد. ازاین‌رو، پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر غیبت ذهنی اعضای هیئت‌علمی اجرا شد. این پژوهش، مطالع‌های آمیخته است که در بخش کیفی ...
بیشتر
غیبت ذهنی، یکی از چالش‌های مدیریت سرمایه‌های انسانی است، که میتواند دانشگاه‌ها را نیز در فرایند بهرهبرداری از سرمایه‌های انسانی خود با مشکلات جدی مواجه سازد. ازاین‌رو، پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر غیبت ذهنی اعضای هیئت‌علمی اجرا شد. این پژوهش، مطالع‌های آمیخته است که در بخش کیفی آن روش تحلیل مضمون و در بخش کمی از روش آر- سوارا استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش را اعضای هیئت‌علمی دانشگاه پیام نور استان فارس تشکیل میدهند که در این بین با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند و معیارهای از قبل تعیین شده، 17 نفر جهت مشارکت در پژوهش انتخاب شدند. دادههای لازم نیز در بخش کیفی با استفاده از مصاحبه و در بخش کمی با استفاده از پرسشنامه گردآوری شد. جهت ارزیابی اعتبار تحلیلها در بخش کیفی نیز روش توافق درون موضوعی استفاده شد. نتایج نشان داد که عوامل مؤثر بر غیبت ذهنی اعضای هیئت‌علمی میتوانند در چهار دسته اصلی یعنی ویژگیهای فردی اعضای هیئت‌علمی، ویژگیهای سازمانی دانشگاه، ویژگی‌ها و رفتارهای مدیران دانشگاه و ویژگیهای شغلی اعضای هیئت‌علمی دستهبندی شوند. یافتهها همچنین بیانگر این است که عدم توجه به اعضای هیئت‌علمی به‌عنوان سرمایه انسانی، فقدان امنیت شغلی و نگرانی‌های مرتبط با از دست دادن شغل، داشتن مشکلات شخصی و خانوادگی و ساختار سازمانی سلسله‌مراتبی دانشگاه، به ترتیب مهمترین عوامل مؤثر بر غیبت ذهنی اعضای هیئت‌علمی هستند. با توجه به نتایج حاصل، غیبت ذهنی اعضای هیئت‌علمی پدیدهای چندبعدی است که عوامل متفاوتی در بروز آن دخیل هستند و حل این مسئله نیازمند رویکردی جامع و کلنگر است.
آسیب شناسی
مهدی محمدی؛ فرشید اصلانی؛ علیرضا سلیمانی مرغملکی
چکیده
سرمایه انسانی بهره‌ور، یکی از مهمترین ویژگیهای سازمان‌های موفق امروزی است. از آنجا که نهاده‌ای آموزشی به خصوص دانشگاه‌ها زمینه‌ساز رشد و بلوغ سرمایه انسانی هستند، لذا داشتن کارمندان بهره‌ور در بدنه اجرایی و آموزشی این نهادها بسیار مهم است. شناسایی عواملی که باعث کاهش اثربخشی و کارایی سرمایه انسانی میشوند، در قالب آسیب‌شناسی ...
بیشتر
سرمایه انسانی بهره‌ور، یکی از مهمترین ویژگیهای سازمان‌های موفق امروزی است. از آنجا که نهاده‌ای آموزشی به خصوص دانشگاه‌ها زمینه‌ساز رشد و بلوغ سرمایه انسانی هستند، لذا داشتن کارمندان بهره‌ور در بدنه اجرایی و آموزشی این نهادها بسیار مهم است. شناسایی عواملی که باعث کاهش اثربخشی و کارایی سرمایه انسانی میشوند، در قالب آسیب‌شناسی بهره‌وری سرمایه انسانی مطرح است. برای انجام این پژوهش علاوه‌بر مطالعۀ اسنادی، از روش تحلیل مضمون با نرم‌افزار MAXQDA2020، برای شناسایی عوامل و مؤلفه‌ها استفاده شد. جامعه آماری در این پژوهش خبرگان در حوزه منابع انسانی و بدنه اجرایی دانشگاه بودند که بعد از انجام 13 مصاحبه، اشباع نظری صورت گرفت. با توجه به مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته، 236 شناسه باز و 30 شناسه فرعی و 10 شناسه اصلی در ارتباط با موضوع استخراج گردید و نسبت به هریک از عوامل تحلیل لازم صورت پذیرفت. نتایج به دست آمده نشان داد که دانشگاه پیام نور با آسیب‌های جدی در زمینه ساختار و فرهنگ، گزینش و استخدام، انتصابات و ارتقای شغلی، سیستم پرداخت حقوق و دستمزد، دانش و مهارت، ارزشیابی عملکرد، شفافیت نقش، حمایت سازمانی، مشوق‌های انگیزشی و تصمیمات و خط‌مشی گذاری مدیران در ارتباط با نیروی انسانی مواجه است. همچنین به‌هم‌پیوسته بودن آسیب‌های ذکر شده، نشان‌دهنده ارتباط تنگاتنگ آن‌ها در کاهش بهره‌وری است.
آسیب شناسی
حسین کمندی؛ علی اصغری صارم؛ مصطفی رضایی‌راد
چکیده
پژوهش حاضر باهدف واکاوی دلایل ناکارآمدی نظام مدیریت منابع انسانی در سازمان‌های دولتی ایران با ماهیتی اکتشافی و با استفاده از روش تحلیل محتوی کیفی انجام شده است. مشارکت‌کنندگان این پژوهش آن دسته از خط‌مشی‌گذاران و مجریان سازمان‌های دولتی ایران بودند که در رابطه باریشه‌های ناکارآمدی نظام مدیریت منابع انسانی در بخش دولتی ...
بیشتر
پژوهش حاضر باهدف واکاوی دلایل ناکارآمدی نظام مدیریت منابع انسانی در سازمان‌های دولتی ایران با ماهیتی اکتشافی و با استفاده از روش تحلیل محتوی کیفی انجام شده است. مشارکت‌کنندگان این پژوهش آن دسته از خط‌مشی‌گذاران و مجریان سازمان‌های دولتی ایران بودند که در رابطه باریشه‌های ناکارآمدی نظام مدیریت منابع انسانی در بخش دولتی دارای نظرات درخور توجه بودند. دادهها به دو شیوه انجام 21 مصاحبه نیمه ساختاریافته و تحلیل 29 سخنرانی و اظهارنظر تخصصی که حول موضوع محوری پژوهش ایراد شده بودند، به دست آمد. پس از تجزیه و تحلیل دادهها، دلایل ناکارآمدی نظام مدیریت منابع انسانی در بخش دولتی ایران ذیل سه بعد دلایل ساختاری، دلایل رفتاری و دلایل‌زمینه‌ای دستهبندی شدند. یافتهها نشان داد عدم توجه به مشکلات رفتاری منابع انسانی، عدم اجرای درست قوانین فعلی توسط مجریان، بی‌انگیزگی مدیران و کارکنان دولتی و ارجحیت رابطه‌مداری بر ضابطه‌مداری از مهمترین دلایل ناکارآمدی در بعد رفتاری هستند. تشریفات زائد نظام اداری، عدم تجدیدنظر در فرآیندهای اداری و بی‌توجهی به قانون در تدوین نظام مدیریت منابع انسانی از مهمترین دلایل ناکارآمدی‌ها ساختاری هستند. در بعد زمینهای، اختصاص پست‌های مدیریت براساس مناسبات سیاسی و نه شایستگی، ناکافی بودن منابع مالی، ضعف نقش‌های حاکمیتی دولت و عدم خطمشیگذاری مناسب از مهمترین دلایل ناکارآمد شدن نظام مدیریت منابع انسانی در بخش دولتی ایران هستند. نتایج نشان‌دهنده آن است ارتقای کارآمدی نظام مدیریت منابع انسانی در بخش دولتی ایران نیازمند انجام مداخلات مؤثر و مرتبط با هر یک از این دلایل رفتاری، ساختاری و زمینهای است که درهم‌تنیدگی مرموزی میان آن‌ها حکم‌فرما است.
آسیب شناسی
سید محمدمهدی باکی هاشمی
چکیده
خط‌مشی‌گذاران شایسته در نظام سلامت میتوانند علاوه‌بر جلوگیری از انباشت مسائل این حوزه، در ترسیم مسیر و نقشه راه مرتبط با سلامت کشور و حتی منطقه تأثیر داشته باشند. هدف پژوهش شناسایی و رتبه‌بندی شایستگی‌های موردنیاز برای خط‌مشی‌گذاران نظام سلامت ایران است. این پژوهش با رویکرد ترکیبی و با هدف کاربردی و ماهیت ...
بیشتر
خط‌مشی‌گذاران شایسته در نظام سلامت میتوانند علاوه‌بر جلوگیری از انباشت مسائل این حوزه، در ترسیم مسیر و نقشه راه مرتبط با سلامت کشور و حتی منطقه تأثیر داشته باشند. هدف پژوهش شناسایی و رتبه‌بندی شایستگی‌های موردنیاز برای خط‌مشی‌گذاران نظام سلامت ایران است. این پژوهش با رویکرد ترکیبی و با هدف کاربردی و ماهیت اکتشافی طراحی گردید. ابزار پژوهش مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته بود که جامعه آماری پژوهش شامل اعضای هیئت‌علمی رشته مدیریت و همچنین مدیران ارشد وزارت بهداشت و پژوهشگران این حوزه بودند که به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شدند. پژوهش در مصاحبه 16 به نقطه اشباع نظری رسید. جهت تحلیل دادهها از روش تحلیل مضمون و نرم‌افزار مکس کیودا و به‌منظور رتبه‌بندی مضامین از ابزار ماتریس ارزیابی استفاده شد. یافتههای بخش کیفی شامل 328 مفهوم اولیه، 38 مضمون فرعی و 5 مضمون اصلی بود که به ترتیب شایستگی‌های سیاست‌شناسی، توانایی تحلیلگری، دیده‌بانی محیطی، مهارت‌های استراتژیک و ویژگیهای شخصی رتبه‌بندی شد. نتیجه آن‌که اعضاء شوراها و کارگروه‌های سیاستگذاری در وزارت بهداشت با داشتن شایستگی‌های فوق، میتوانند با تشخیص درست مسائل و استفاده از تحلیل‌های مبتنی بر شواهد و بهرهبرداری از مشاوران متخصص در سایر حوزه‌ها، موجب تنظیم خطمشیهای اثربخش گردند. همچنین آگاهی یافتن از این شایستگی‌ها میتواند زمینه لازم برای بازنگری عمیق در ملاک‌ها و معیارهای گزینش و انتخاب این دسته از خط‌مشی‌گذاران و تدوین برنامه توسعه آنان را با اتکا به یافتههای علمی فراهم سازد.
آسیب شناسی
محسن غفاریان حسین زاده؛ ناصر میرسپاسی؛ محمدرضا دارائی
چکیده
وجود تعارضات مخرب و نبود شفافیت و عدم تعامل بین نسل‌های شاغل در یک سازمان و همچنین عدم به‌کارگیری ارتباطات سازنده سازمانی، چالش‌هایی را در اغلب سازمان‌ها به وجود آورده است. با این حال، تلاش کمی برای کشف آسیب‌شناسی شکاف نسلی در محیط کار و بررسی تجربی ماهیت، علل و واکنش‌ها به چنین آسیب‌هایی صورت گرفته است. هدف اصلی این پژوهش، آسیب‌شناسی ...
بیشتر
وجود تعارضات مخرب و نبود شفافیت و عدم تعامل بین نسل‌های شاغل در یک سازمان و همچنین عدم به‌کارگیری ارتباطات سازنده سازمانی، چالش‌هایی را در اغلب سازمان‌ها به وجود آورده است. با این حال، تلاش کمی برای کشف آسیب‌شناسی شکاف نسلی در محیط کار و بررسی تجربی ماهیت، علل و واکنش‌ها به چنین آسیب‌هایی صورت گرفته است. هدف اصلی این پژوهش، آسیب‌شناسی شکاف نسلی در بین کارکنان سازمان بهداشت و درمان صنعت نفت تهران بوده است. پژوهش از نوع آمیخته (کیفی– کمی) بوده که با استفاده از مصاحبه نیمه ساختاریافته با روش کیفی، مصاحبهها تا مرحله اشباع نظری به انجام رسید. سپس دادهها براساس رویکرد نظام‌مند استراوس و کوربین و در سه‌گام کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی، تجزیه و تحلیل گردیدند. با برقراری رابطه بین مفاهیم و مقوله‌های تولید شده در مرحله کدگذاری باز، فرایند ارتباط دهی در کدگذاری محوری حاصل گردید. در بخش کمی جامعه آماری تحقیق، تمامی کارکنان دارای مدرک کارشناسی به بالای سازمان به تعداد 305 نفر شناسایی گردیدند و براساس فرمول کوکران 170 نفر از آن‌ها به روش تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار اصلی جمع‌آوری اطلاعات در بخش کمی پرسشنامه بود که در نهایت دادهها از طریق الگوی معادلات ساختاری و نرم‌افزار Smart PLS مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج پژوهش نشان داده که اصلی‌ترین آسیب‌های وارده به سازمان بهداشت و درمان صنعت نفت تهران، فقدان مدیریت تعارض، عدم مشارکت کارکنان، رقابت کارکنان و موانع ارتباطی بوده‌اند.
آسیب شناسی
محمدامین زارعی؛ مریم رزمجو
چکیده
این پژوهش با هدف طراحی الگوی فرهنگ مسئولیت‌گریزی سازمانی در نظام اداری ایران انجام گرفته است. استراتژی این پژوهش، کیفی و مبتنی بر نظریه دادهبنیاد است. جامعه آماری پژوهش، مدیران اجرایی و استادان خبره در حوزه مدیریت دولتی و مدیریت منابع انسانی می‌باشد. در این پژوهش از نمونهگیری هدفمند و گلوله برفی برای انتخاب نمونه استفاده شد که ...
بیشتر
این پژوهش با هدف طراحی الگوی فرهنگ مسئولیت‌گریزی سازمانی در نظام اداری ایران انجام گرفته است. استراتژی این پژوهش، کیفی و مبتنی بر نظریه دادهبنیاد است. جامعه آماری پژوهش، مدیران اجرایی و استادان خبره در حوزه مدیریت دولتی و مدیریت منابع انسانی می‌باشد. در این پژوهش از نمونهگیری هدفمند و گلوله برفی برای انتخاب نمونه استفاده شد که براساس قاعده اشباع با انجام 19 مصاحبه این مهم حاصل شد. دادهها با استفاده از رهیافت کدگذاری اشتراوس و کوربین (1990) و با نرم‌افزار MAXQDA2020 تحلیل شدند. طبق یافتههای پژوهش، مجموعاً 79 مفهوم در قالب 17 مقوله فرعی و 6 مقوله اصلی، مشتمل بر عدم بازخورد، هدف‌گذاری نامناسب و عدم برنامه‌ریزی (شرایط علّی)، طفره‌روی از کار، کارگریزی و بی‌تفاوتی سازمانی (پدیده محوری)، یکنواختی کار و شغل، آنومی فرهنگی و ارزیابی نادرست استعداد و عملکرد فردی (راهبردها/کُنش‌ها)، توجه ناکافی به جامعه‌پذیری سازمانی و نظام نامناسب تشویق و تنبیه (شرایط مداخلهگر)، نهادینه نشدن فرهنگ و اخلاق اسلامی کار، عدم پشتیبانی سازمان از کارکنان و جو عدم قطعیت و بلاتکلیفی (شرایط زمینهای) و تضعیف همکاری و انسجام سازمانی، ضعف در تدوین ابزارهای هماهنگی و یکپارچه‌سازی در نظام اداری و تضعیف پاسخگویی و یادگیرندگی در نظام اداری (پیامدها) به دست آمده است. بنابراین، یافتههای پژوهش حاضر میتواند بینش مناسبی در ارتباط با چگونگی پیدایش پدیده فرهنگ مسئولیت‌گریزی سازمانی ایجاد کرده و زمینه جلوگیری از آن را برای برنامه‌ریزان و سیاستگذاران نظام اداری فراهم آورد.
آسیب شناسی
فاطمه بیگی نصرآبادی؛ محمدمهدی فراحی؛ علیرضا خوراکیان؛ فریبرز رحیمنیا
چکیده
مطالعات نشان داده‌اند که روندهای نقش‌آفرینی زنان در سازمان‌ها به‌گونه‌ای است که در آینده، زنان سهم قابل‌توجهی از پست‌های مدیریتی و نقش‌های رهبری را عهده‌دار خواهند شد. این در حالی است که زنان به علت مواجهه با موانعی همچون تفکرات کلیشه‌ای و مسئولیت‌های چندگانه، در بستری پر چالش‌تر نسبت به مردان فعالیت می‌کنند. پژوهش حاضر به ...
بیشتر
مطالعات نشان داده‌اند که روندهای نقش‌آفرینی زنان در سازمان‌ها به‌گونه‌ای است که در آینده، زنان سهم قابل‌توجهی از پست‌های مدیریتی و نقش‌های رهبری را عهده‌دار خواهند شد. این در حالی است که زنان به علت مواجهه با موانعی همچون تفکرات کلیشه‌ای و مسئولیت‌های چندگانه، در بستری پر چالش‌تر نسبت به مردان فعالیت می‌کنند. پژوهش حاضر به دنبال شناسایی آن دسته از مسائل زنان در سازمان‌ها است که در آینده نیز پایدار هستند و همچنین ارائه راهبردهایی برای آینده است. این پژوهش در فضای آینده‌پژوهی، با استفاده از روش اکتشافی با رویکرد کیفی و استراتژی تحلیل مضمون انجام شد. به‌گونه‌ای که مصاحبه با 21 نفر خبرگان دانشگاهی و اجرایی انجام و مصاحبهها با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA تحلیل شدند. سه دسته اصلی یافتهها شامل عوامل زمینهای، مسائل و راهبردها می‌باشند. عوامل زمینهای تحت مضمون «روندها و شرایط مرتبط با نقش‌آفرینی زنان در سازمان‌ها» مانند روند توسعه فناوری‌ها و تسهیل شرایط کاری برای زنان یافت شد. مسائل تحت مضمون «مسائل زنان که تا آینده پایدارند» مانند تفکرات کلیشه‌ای ناخودآگاه یافت شد و راهبردها تحت مضامین «راهبردهایی برای تصمیم‌گیران و سیاستگذاران» مانند حمایت هدفمند از زنان و «راهبردهایی برای زنان» مانند تحول آگاهی و تحول‌آفرینی حاصل شدند. پژوهش حاضر تأکید بر انجام مطالعات گسترده‌تر آینده‌پژوهانه در فضای سازمان و مدیریت و نقش‌آفرینی زنان در سازمان‌ها دارد.
آسیب شناسی
زینب مولوی
چکیده
علی‌رغم اینکه شایسته‌سالاری برای ایجاد برابری در سازمان در نظر گرفته میشود، بررسی‌ها نشان میدهد شایسته‌سالاری در محیط کار میتواند منشأ نابرابری انباشته اجتماعی باشد؛ بر این اساس، هدف پژوهش حاضر شناسایی و بررسی مکانیسم‌هایی است که این نابرابری را ایجاد می‌کنند. پژوهش حاضر به روش کیفی و با روش گروه‌های کانونی اجرا شد و ...
بیشتر
علی‌رغم اینکه شایسته‌سالاری برای ایجاد برابری در سازمان در نظر گرفته میشود، بررسی‌ها نشان میدهد شایسته‌سالاری در محیط کار میتواند منشأ نابرابری انباشته اجتماعی باشد؛ بر این اساس، هدف پژوهش حاضر شناسایی و بررسی مکانیسم‌هایی است که این نابرابری را ایجاد می‌کنند. پژوهش حاضر به روش کیفی و با روش گروه‌های کانونی اجرا شد و مشارکت‌کنندگان در گروه‌های کانونی شامل 28 نفر از صاحب‌نظران منابع انسانی در سازمان‌های بخش دولتی که با شاخص‌های گزینش و ارتقا در آشنا بوده؛ همچنین، متخصصان جامعه‌شناسی، اعضای هیئت‌علمی دانشگاه‌ها در رشته‌های مدیریت، جامعه‌شناسی و روان‌شناسی که در حوزه عدالت اجتماعی تجربه کاری و پژوهشی داشتند. این افراد به روش قضاوتی انتخاب شدند. طی برگزاری 5 جلسه گروه کانونی ده مکانیسم در چهار سطح (فردی، دوتایی، شبکه و سازمانی) با توجه به مدل پیشنهادی ون‌دیک و همکاران (2020) شناسایی شد. در سطح فردی، مکانیسم‌های مهارت، توانایی، دانش و انگیزه؛ در سطح دوتایی، مکانیزم‌های منابع در دسترس و باورهای وضعیتی؛ در سطح شبکه، مکانیسم‌های نوع ارتباطات بین فردی و سرمایه اجتماعی و در نهایت، در سطح سازمان، مکانیسم‌های بخش‌بندی سازمان و شغل و تفکر شایسته‌سالارانه شناسایی شد که منجر به انباشتگی نابرابری اجتماعی میشود. قابلیت اعتماد و اعتبار یافتهها با روش‌های دو کدگذار، بررسی همکار و بررسی مشارکت‌کنندگان تأیید شد. در نهایت، میتوان گفت پژوهش حاضر توصیه نمی‌کند که سازمان‌ها نباید تلاش کنند شایسته‌سالار باشند و فرصت‌‌ها و پاداش‌‌ها را بر این اساس توزیع کنند، اما سازمان‌ها باید در نظر داشته باشند که چنین توزیع‌هایی عاری از تعصب نیستند. شایسته‌سالاری میتواند به‌راحتی به یک پوشش تبدیل شود برای سیستم‌هایی که در آن نابرابری‌های اجتماعی انباشته میشود.
آسیب شناسی
ناهیده نجفی امامی؛ علیرضا بافنده زنده؛ مرتضی محمودزاده
چکیده
مدیران سازمان‌ها می‌دانند که پرورش جانشین با هدف شکوفایی سازمان برای مهروموم‌های آینده ضروری است. یکی از نقاط ضعف کلیدی در جانشین‌پروری، فرآیند آماده‌سازی کارکنان برای به عهده گرفتن نقش‌های جدید در سازمان برای زمانی است که به آن نقش‌ها نیاز دارند. در این راستا، پژوهش با هدف توصیف لبه تاریک جانشین‌پروری در سازمان‌های اجرایی ...
بیشتر
مدیران سازمان‌ها می‌دانند که پرورش جانشین با هدف شکوفایی سازمان برای مهروموم‌های آینده ضروری است. یکی از نقاط ضعف کلیدی در جانشین‌پروری، فرآیند آماده‌سازی کارکنان برای به عهده گرفتن نقش‌های جدید در سازمان برای زمانی است که به آن نقش‌ها نیاز دارند. در این راستا، پژوهش با هدف توصیف لبه تاریک جانشین‌پروری در سازمان‌های اجرایی استان انجام‌گرفته است. روش پژوهش حاضر از نظر اهداف، توسعه‌ای، از نظر داده، کیفی و از نظر نوع مطالعه داده بنیاد است. دادههای موردنیاز به کمک مصاحبه با 21 خبره گردآوری شد. خبرگان پژوهش هم مشتمل بر خبرگان دانشگاهی دارای رتبه علمی دانشیار و بالاتر و خبرگان سازمانی، مدیران ارشد سازمان‌های اجرایی استان دارای مدرک تحصیلی کارشناسی ارشد و بالاتر و سابقه مدیریت 15 سال و بالاتر بودند. در این پژوهش، منبع اصلی دادهها مصاحبه نیمه ساختاریافته بوده است. از طریق کدگذاری باز و سپس از طریق کدگذاری محوری، مقوله‌ها و زیرمقوله‌ها با توجه به ابعاد و مشخصات آن‌ها با یکدیگر مرتبط کردیم. پس از تحلیل دادههای حاصل از مصاحبه ابتدا 216 کد اولیه و سپس 119 کد ثانویه استخراج شد و نهایتاً 24 مفهوم حاصل شد. یافته پژوهش، توصیف جانشین‌پروری ضعیف در سازمان‌های اجرایی بر اساس نظریه دادهبنیاد بود و نتایج آن نشان داد که غفلت از جانشین‌پروری در دستگاه‌های اجرایی استان آذربایجان شرقی منجر به ضعف رهبری استراتژیک، جانشین‌پروری نامطمئن و ترس از عواقب جانشین‌پروری میشود و در صورت استقرار نظام مناسب جانشین‌پروری، بقای بلندمدت سازمان و انتقال تجارب به نسل‌های بعدی مدیران تضمین و برای مواجهه با خلأ ناشی از خالی شدن پست‌های حساس آمادگی لازم ایجاد خواهد شد..
آسیب شناسی
حبیب ابراهیم‌پور؛ شبنم زرجو؛ روح‌الله موذنی
چکیده
با توجه به اهمیت و نقش حیاتی حکمرانی به‌عنوان سازوکاری برای توسعه کشورها، پژوهش حاضر درصدد استخراج و معرفی مختصات و مشخصه‌های حکمرانی براساس آراء و اندیشه‌های سیاسی محمدعلی فروغی به‌عنوان آموزه‌ی تاریخی است. در این پژوهش از پارادایم تفسیری و رویکرد استقرائی استفاده شده است، پژوهش به لحاظ هدف از نوع اکتشافی و به روش کیفی انجام ...
بیشتر
با توجه به اهمیت و نقش حیاتی حکمرانی به‌عنوان سازوکاری برای توسعه کشورها، پژوهش حاضر درصدد استخراج و معرفی مختصات و مشخصه‌های حکمرانی براساس آراء و اندیشه‌های سیاسی محمدعلی فروغی به‌عنوان آموزه‌ی تاریخی است. در این پژوهش از پارادایم تفسیری و رویکرد استقرائی استفاده شده است، پژوهش به لحاظ هدف از نوع اکتشافی و به روش کیفی انجام شده است، راهبرد موردنظر برای گردآوری دادهها تحلیل مضمون و ابزار گردآوری دادهها، نسخه‌برداری از اسناد و مدارک است که در آن کتاب، نامه‌ها و دست‌نوشته‌های محمدعلی فروغی به‌عنوان جامعۀ و نمونه آماری مورد بررسی قرار گرفت. یافتههای پژوهش نشان داد که مختصات حکمرانی در آراء محمدعلی فروغی دارای شاخص‌های متعدد و متنوعی است این شاخص‌ها تحت عنوان دستاورد ویژه پژوهش در مورد مختصات حکمرانی در مؤلفه‌های، تمامیت و یکپارچگی ادراک شده حکمران، مردم‌سالاری، شهروندمحوری، بلوغ ملی، یادگیرنده، شایسته‌سالاری، بلوغ سیاست بین‌الملل، شفافیت ساختاری تعریف و در قالب هفت مقوله اصلی شامل شایسته‌سالاری، بلوغ ملی، بلوغ سیاست بین‌الملل، مردم‌سالاری، یادگیرنده بودن، شفافیت ساختاری و تمامیت ادراک شده حکمران طبقه‌بندی شد. این مقوله‌ها به‌عنوان مختصات حکمرانی در آراء و اندیشه‌های سیاسی فروغی معرفی شد. این مختصات به‌عنوان آموزه‌ای تاریخی استخراج و برای سیاستگذاری در سطوح مختلف دولت و سطح سازمانی قابل استفاده است. بر اساس این مختصات جهت استفاده از آراء و اندیشه‌های گذشته برای بهینه‌سازی حکمرانی، سیاستگذاری و تصمیم‌گیری پیشنهادهایی در سطح دولت و سطوح سازمانی ارائه گردید.
آسیب شناسی
سپیده قلی پور؛ علی اصغر پورعزت؛ جبار باباشاهی؛ رضا طهماسبی
چکیده
حکومت‌ها در تلاش برای ایجاد ساختارهای توسعه محور، با دو وضعیت مواجه خواهند بود: یا در جلب مشارکت جامعه هدف در برنامه‌ها و پروژه‌ها و سازمان‌دهی موفق عمل می‌کنند یا قادر به جلب مشارکت نیستند و در نتیجه، مردم خود برای سازمان‌دهی تلاش‌ها وارد عمل میشوند. به نظر می‌رسد که با پیچیده‌تر شدن مشکلات پیش روی جوامع و همچنین رشد جمعیت، ...
بیشتر
حکومت‌ها در تلاش برای ایجاد ساختارهای توسعه محور، با دو وضعیت مواجه خواهند بود: یا در جلب مشارکت جامعه هدف در برنامه‌ها و پروژه‌ها و سازمان‌دهی موفق عمل می‌کنند یا قادر به جلب مشارکت نیستند و در نتیجه، مردم خود برای سازمان‌دهی تلاش‌ها وارد عمل میشوند. به نظر می‌رسد که با پیچیده‌تر شدن مشکلات پیش روی جوامع و همچنین رشد جمعیت، به‌صورت اجتناب‌ناپذیری، حکومت‌ها به‌تنهایی قادر به پیشبرد همه اهداف خود از مسیر ساختارهای حکومتی اولیه نخواهند بود و می‌بایست آحاد جامعه را چنان آگاه و توانمند نمایند که خود قادر به شناسایی مسیرهای لازم برای سازمان‌دهی تلاش‌ها در جهت اهداف توسعه، مصالح و منافع عمومی باشند. بدین ترتیب یا حکومت‌ها آگاهانه این مسیر را برای جامعه تسهیل می‌نمایند یا جوامع، با مشاهده نیازمندی‌ها و همچنین مشاهده ساختارهای اجتماعی مردم‌نهاد مؤثر در امر توسعه در کشورهای توسعه‌یافته، به این نتیجه می‌رسند که خود این ساختارها را شکل دهند. سازمان‌دهی مؤثر و جلب مشارکت، خصوصاً در روستاهایی که ساختارهای مشارکت اجتماعی آنان در امر توسعه در مقایسه با مناطق شهری از درجه پایین‌تری از توسعه‌یافتگی برخوردار است و عموماً از آن‌ها با عنوان «مناطق محروم» یاد می‌گردد، اهمیت بیشتری می‌یابد. در مقاله حاضر بر اساس رویکرد تحلیل هرمنوتیکی با مطالعه اسنادی و تحلیل دو برنامه توسعه، یکی در اتحادیه اروپا و دیگری در پاکستان، «الگوی نظری تقویت ساختارهای اجتماعی برای حمایت از خطمشیهای توسعه مناطق روستایی ایران» ارائه می‌گردد.
آسیب شناسی
فاطمه السادات ابوالمعالی؛ کرم اله دانش فرد؛ علی اصغر پورعزت
چکیده
اصلاحات فناوری محور، به‌ویژه در بخش دولتی، «با جامعه در حال دیجیتالی شدن» در دستور کار اکثر کشورهای دنیا قرار گرفته است. مدل «حکومت باز»، با تکیه‌بر «داده باز»، ازجمله مدل‌های نوین حکمرانی دیجیتال برای پیاده‌سازی اصلاحات است. همگامی با برخی پارادایم‌ها (پارادایم حکومت باز) ضرورتی اجتناب‌ناپذیر در راستای کاربست ...
بیشتر
اصلاحات فناوری محور، به‌ویژه در بخش دولتی، «با جامعه در حال دیجیتالی شدن» در دستور کار اکثر کشورهای دنیا قرار گرفته است. مدل «حکومت باز»، با تکیه‌بر «داده باز»، ازجمله مدل‌های نوین حکمرانی دیجیتال برای پیاده‌سازی اصلاحات است. همگامی با برخی پارادایم‌ها (پارادایم حکومت باز) ضرورتی اجتناب‌ناپذیر در راستای کاربست خطمشیهای اصلاح نظام اداری است. حکومت باز، یکی از دیگر از نتایج تکامل دولت دیجیتال و پارادایم مذکور است. بنابراین، هدف این پژوهش ارائه الگویی مبتنی بر حکمرانی در عصر دیجیتال،«مدل حکومت باز»، جهت تسریع اصلاحات اداری در وزارت کشور است. روش اجرای پژوهش، کیفی و از نوع تحلیل مضمون است. این پژوهش بنیادی است. روش گردآوری داده و اطلاعات، روش کتابخانه‌ای بوده با ابزار فیش‌برداری انجام میشود. همچنین ضمن مصاحبه با خبرگان دانشگاهی و اجرایی صاحب‌نظر در موضوع مطالعه تلاش میشود تا دادههای مکمل جمع‌آوری و تحلیل شوند. این مصاحبهها به صورت هدفمند با 16 خبره دانشگاهی و اجرایی متخصص درزمینة موضوع انجام شدند. با کدگذاری باز و محوری دادههای حاصل از مصاحبه (بخش کیفی پژوهش)، 6 مضمون اصلی بر اساس «مدل استیفن و نگندی» برای اصلاح نظام اداری، شناسایی و سپس اولویت‌بندی شدند. در کدگذاری باز 71 کد اولیه از مصاحبه با خبرگان استخراج شد که نهایتاً این شبکه مضامین در 6 مضمون اصلی دستهبندی شدند. اولویت این مضامین از منظر خبرگان (در بخش کیفی پژوهش)، برای اصلاح خطمشیهای نظام اداری به‌واسطه کاربست حکومت باز، به ترتیب نیازمند بازمهندسی نظام فرهنگی، فناوری، نظام اقتصادی به‌منزلۀ مهمترین عوامل اصلاح نظام اداری است
آسیب شناسی
محسن رضایی؛ علی رضا علی احمدی؛ میرزا حسن حسینی؛ محمدتقی امینی
چکیده
هدف از این پژوهش تعیین عوامل مؤثر بر بازاریابی الکترونیکی سازمان‌های بازرگانی جهت ارتقای سطح کیفی فعالیت‌های آن‌ها در فضای مجازی از طریق ارائه یک مدل علمی است که هم‌راستای استراتژیهای کلان (سطح بنگاه) سازمان باشد. این پژوهش به دنبال پاسخ به این سؤال است که چگونه میتوان برنامه‌های بازاریابی الکترونیکی مورد ...
بیشتر
هدف از این پژوهش تعیین عوامل مؤثر بر بازاریابی الکترونیکی سازمان‌های بازرگانی جهت ارتقای سطح کیفی فعالیت‌های آن‌ها در فضای مجازی از طریق ارائه یک مدل علمی است که هم‌راستای استراتژیهای کلان (سطح بنگاه) سازمان باشد. این پژوهش به دنبال پاسخ به این سؤال است که چگونه میتوان برنامه‌های بازاریابی الکترونیکی مورد استفاده در سازمان‌های بازرگانی برخط را با استراتژیهای سطح بنگاه سازمان همراستا نمود که به افزایش موفقیت سازمان منجر شود. روش‌های پژوهش به کار گرفته شده در این پژوهش شامل روش مرور سیستماتیک جهت مطالعه و دستهبندی مطالعات، فراتحلیل جهت کدگذاری مدل‌ها و پارامترهای استخراج شده، رویش نظریهها جهت تعیین پارامترهای مؤثر و موردنیاز برای ساختن مدل با استفاده از نرم‌افزار SPSS و روش فراتلفیق برای یافتن رابطه بین ۱۱ پارامتر منتخب نهایی در جهت ساخت مدل و نظریهپردازی با استفاده از نرم‌افزار میکمک است. نتیجه پژوهش نشان داد که همسویی بازاریابی الکترونیکی و استراتژیهای کلان سازمان ضروری است و مدلی برای منظور ارائه شد.
آسیب شناسی
محسن منطقی
چکیده
سازمان‌ها، با استخدام و به‌کارگیری کارکنان، درصدد تحقق اهداف خود هستند. شرایط سازمان‌ها ازنظر فضای فیزیکی، کاری و قوانین و همچنین خصوصیات اخلاقی و رفتاری کارکنان زمینهای را فراهم می‌سازد که برخی از کارکنان، از زیر کار شانه خالی کنند و در عین حضور، ازنظر عملکرد غایب باشند. بررسی الگوی رفتاری کارکنان نامرئی، موضوع این پژوهش است ...
بیشتر
سازمان‌ها، با استخدام و به‌کارگیری کارکنان، درصدد تحقق اهداف خود هستند. شرایط سازمان‌ها ازنظر فضای فیزیکی، کاری و قوانین و همچنین خصوصیات اخلاقی و رفتاری کارکنان زمینهای را فراهم می‌سازد که برخی از کارکنان، از زیر کار شانه خالی کنند و در عین حضور، ازنظر عملکرد غایب باشند. بررسی الگوی رفتاری کارکنان نامرئی، موضوع این پژوهش است که با روش داده بنیاد انجام شده است. این پژوهش که در سازمان‌های فرهنگی و مراکز آموزشی شهر قم انجام شده است؛ بر مبنای ادبیات نظری محدود و عمدتاً با تکیه‌بر مصاحبه با 12 نفر (به صورت گلوله برفی) از استادان و خبرگان در حوزههای علوم انسانی انجام شده است. گزارههای به دست آمده از مطالعات نظری و مصاحبهها در قالب کدگذاری باز، کدگذاری انتخابی و کدگذاری محوری انجام شد. برای روایی تحقیق، از ضریب توافق درونی و برای شناسایی پایایی تحقیق از سه مرحلة پایایی کیفی استفاده شده است. نتایج این تحقیق نشان میدهد که گزینش مناسب کارکنان، اصلاح ساختارها و قوانین، تقویت باورهای مذهبی و معنوی، آشناسازی کارکنان از پیامدهای عملکرد خود و اصلاح روابط سیاسی – اجتماعی میتواند کمک شایانی به کاهش پدیدة کارکنان نامرئی کند.
آسیب شناسی
رسول عباسی؛ سیده فاطمه فقیهی؛ فاطمه قاطع
چکیده
با توجه به اهمیت قانون کار در تنظیم روابط کارگر و کارفرما و نقش تعیین‌کننده آن در پیشرفت اقتصادی بنگاه‌های تولیدی، این تحقیق با هدف "تحلیل قانون کار جمهوری اسلامی ایران از دیدگاه کارفرمایان از منظر مدیریت منابع انسانی" انجام شده است. تحقیق از نظر هدف، کاربردی و در تجزیه‌وتحلیل دادهها از روش نظریۀ دادهبنیاد استفاده شده است. جامعه ...
بیشتر
با توجه به اهمیت قانون کار در تنظیم روابط کارگر و کارفرما و نقش تعیین‌کننده آن در پیشرفت اقتصادی بنگاه‌های تولیدی، این تحقیق با هدف "تحلیل قانون کار جمهوری اسلامی ایران از دیدگاه کارفرمایان از منظر مدیریت منابع انسانی" انجام شده است. تحقیق از نظر هدف، کاربردی و در تجزیه‌وتحلیل دادهها از روش نظریۀ دادهبنیاد استفاده شده است. جامعه آماری این تحقیق را کارفرمایان شرکت‌های صنعتی مستقر در استان تهران تشکیل میدهند که با روش نمونهگیری گلوله‌برفی و بر اساس قاعده اشباع نظری با هشت نفر از این کارفرمایان مصاحبه عمیق صورت گرفته است. نتایج تحلیل دادهها نشان داد که مهمترین ضعف قانون از نظر کارفرمایان، عدم شفافیت و استنباط‌های مختلف از متن قانون و اختیارات محدود کارفرما در قانون کار می‌باشد. بنا بر نظر کارفرمایان، قانون فعلی نمی‌تواند چندان در داوری بین کارگر و کارفرما مؤثر واقع شود و این امر باعث میشود شکاف بین شرایط واقعی حاکم بر منابع انسانی و محتوای قانون گسترش یابد. با توجه به عرضه زیاد نیروی کار به ویژه نیروی تحصیل کرده، بنگاه‌ها به سادگی به نیروی کار دسترسی دارند و این موجب شده است که کارفرمایان، کم توجه به قانون کار، هزینه چندانی برای جذب و نگهداشت نیروی انسانی صرف نکنند.
آسیب شناسی
سمیه روشنی؛ محمد بخت آزمای بناب
چکیده
امروزه رهبری معنوی به‌عنوان عامل مهمی بر کاهش پارانوئید سازمانی مطرح است که در این میان تعهد سازمانی میتواند به‌عنوان ابزاری در جهت کمک به رهبری در این رابطه مورد استفاده قرار گیرد. بنابراین، هر چه تعهد سازمانی کارکنان تقویت گردد به همان اندازه میزان پارانوئید سازمانی کاهش خواهد یافت. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش رهبری معنوی بر ...
بیشتر
امروزه رهبری معنوی به‌عنوان عامل مهمی بر کاهش پارانوئید سازمانی مطرح است که در این میان تعهد سازمانی میتواند به‌عنوان ابزاری در جهت کمک به رهبری در این رابطه مورد استفاده قرار گیرد. بنابراین، هر چه تعهد سازمانی کارکنان تقویت گردد به همان اندازه میزان پارانوئید سازمانی کاهش خواهد یافت. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش رهبری معنوی بر پارانوئید سازمانی با تأکید بر نقش میانجی تعهد سازمانی در سازمان تأمین اجتماعی استان آذربایجان شرقی انجام شده است. روش پژوهش کاربردی بوده و جامعة آماری این پژوهش شامل کلیة مدیران و کارکنان سازمان تأمین اجتماعی استان آذربایجان شرقی است. حجم نمونه با استفاده از رابطة تعیین حجم نمونه در جامعه‌های محدود، 267 نفر محاسبه شده است. برای جمع‌آوری دادههای لازم از پرسشنامه استفاده شده است که پس از تأیید روایی و پایایی در بین جامعة آماری توزیع شده است. برای تجزیه و تحلیل دادهها از آمارهای توصیفی و استنباطی و از رویکرد حداقل مربعات جزئی استفاده شده است. نتایج بررسی‌ها نشان میدهد که بین رهبری معنوی بر پارانوئید سازمانی با توجه به نقش میانجی تعهد سازمانی تأثیر مثبت و معنی‌داری دارد. رهبری معنوی بر پارانوئید سازمانی نقش منفی و معکوسی دارد. تعهد سازمانی بر پارانوئید سازمانی نقش منفی و معکوسی دارد. رهبری معنوی بر تعهد سازمانی نقش مثبت و معنی‌داری دارد.
آسیب شناسی
رحیم عبداله‌فام؛ جهانگیر یاری؛ بهنام طالبی؛ داود ابراهیم‌پور
چکیده
چکیدهسلامت اجتماعی به‌عنوان عاملی برای ارزیابی و شناخت فرد از عملکرد اجتماعی خویش تحت‌تأثیر عوامل متعددی قرار داشته و در پژوهش‌های مختلف از زوایای گوناگون مورد بررسی قرار گرفته است. در همین راستا، پژوهش حاضر با هدف تحلیل ساختاری عوامل مرتبط با سلامت اجتماعی اعضای هیئت‌علمی دانشگاه آزاد اسلامی استان آذربایجان شرقی انجام شده است. ...
بیشتر
چکیدهسلامت اجتماعی به‌عنوان عاملی برای ارزیابی و شناخت فرد از عملکرد اجتماعی خویش تحت‌تأثیر عوامل متعددی قرار داشته و در پژوهش‌های مختلف از زوایای گوناگون مورد بررسی قرار گرفته است. در همین راستا، پژوهش حاضر با هدف تحلیل ساختاری عوامل مرتبط با سلامت اجتماعی اعضای هیئت‌علمی دانشگاه آزاد اسلامی استان آذربایجان شرقی انجام شده است. در این پژوهش 320 نفر از اعضای هیئت‌علمی دانشگاه آزاد اسلامی استان آذربایجان شرقی به صورت تصادفی طبقهای انتخاب شدند. برای گردآوری دادهها از پرسشنامه استاندارد استفاده شده که روایی و پایایی هریک از آن‌ها تأیید شده است. دادههای جمع‌آوری شده با استفاده از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری، از طریق نرم‌افزار PLS تجزیه و تحلیل گشت و مدل مناسب ارائه شد. براساس یافتههای به دست آمده عوامل مؤثر بر سلامت اجتماعی عبارت‌اند از: عوامل شغلی (ویژگیهای شغلی)، فردی (تیپ شخصیتی و خودکارآمدی) و سازمانی (حمایت سازمانی، اعتماد سازمانی و سلامت سازمانی). علاوه‌بر اینکه عوامل سه‌گانه شغلی، فردی و سازمانی بر سلامت اجتماعی مؤثر هستند، مؤلفه‌های هر کدام از این عوامل نیز با سلامت اجتماعی و ابعاد آن همبستگی مثبتی دارند. ابعاد سلامت اجتماعی شامل انسجام اجتماعی، پذیرش اجتماعی، مشارکت اجتماعی، انطباق اجتماعی و شکوفایی اجتماعی است.
آسیب شناسی
زینب مولوی؛ رضا طهماسبی؛ حسن دانایی فرد؛ علی حمیدی زاده
چکیده
علی‌رغم اهمیت ادراک شهروندان از عملکرد دولت، مطالعات اندکی دربارة ادراک و نگرش منفی به بخش دولتی انجام گرفته است. هدف این مقالۀ توصیفی ـ همبستگی، بررسی رابطة بوروکراسی‌هراسی و ادراک از تاب‌آوری ملی است. به این منظور با پیمایش شهروندان از طریق پرسشنامه وجود پدیدۀ بوروکراسی‌هراسی و چگونگی ادراک از تاب‌آوری ملی مطالعه و بررسی شد. ...
بیشتر
علی‌رغم اهمیت ادراک شهروندان از عملکرد دولت، مطالعات اندکی دربارة ادراک و نگرش منفی به بخش دولتی انجام گرفته است. هدف این مقالۀ توصیفی ـ همبستگی، بررسی رابطة بوروکراسی‌هراسی و ادراک از تاب‌آوری ملی است. به این منظور با پیمایش شهروندان از طریق پرسشنامه وجود پدیدۀ بوروکراسی‌هراسی و چگونگی ادراک از تاب‌آوری ملی مطالعه و بررسی شد. سپس، رابطه این دو متغیر بررسی شد. جامعۀ آماری شهروندان 18 تا 70 سال‌های بودند که در یکسال گذشته دستکم یکبار برای دریافت خدمت به یکی از سازمان‌های عمومی مراجعه کردهاند. نمونهای به روش در دسترس انتخاب شد، که 515 نفر پرسشنامۀ پژوهش را کامل کردند. دادهها با ترسیم جدول توافقی و آزمون خیدو تحلیل شد. نتایج نشان داد بیاعتمادی به دولت و کارکنان بخش عمومی فقط با عملکرد خدمات عمومی مرتبط نیست و 31 درصد پاسخگویان بوروکراسی هستند. همچنین، نتایج نشان داد 31 درصد پاسخگویان ادراک منفی از تاب‌آوری ملی داشتند. بیشترین پاسخگویان به ترتیب، فضای مجازی، بیکاری و فاصله طبقاتی را به‌عنوان تهدیدات مهم و اصلی معرفی کردند که کشور ایران را تهدید می‌کنند. درنهایت نتایج نشان داد بین ادراک از تاب‌آوری ملی و بوروکراسی رابطة معنیدار وجود دارد.
